BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'un Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer, Kıbrıs'ta süren müzakerelerde iki liderin ciddi ve istikrarlı ilerleme sağladıklarını, sorunun çözümü yolunda ''ihtiyatlı iyimserlik'' taşımayı sürdürdüklerini söyledi.

BM Güvenlik Konseyi'nin basına kapalı düzenlenen Kıbrıs konulu danışma toplantısının ardından Alexander Downer, genel sekreterin Kıbrıs özel temsilcisi Tayek Brooke Zerihoun ile birlikte gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Downer, Güvenlik Konseyi'ne Genel Sekreter Ban'ın Kıbrıs'taki BM Geçici Barış Gücü (UNFICYP) ve Ban'ın Ada'daki iyiniyet misyonuyla ilgili olarak hazırladığı iki rapor hakkında bilgi verdiklerini, çözümün sağlanabileceği yönünde ''ihtiyatlı iyimserlik'' taşıdıklarını, iki liderin müzakerelerini iyiniyetle sürdürdüklerini söyledi. Görüşmelerin ikinci turunun sürdüğünü hatırlatan Downer, Kıbrıs sorununun yıllardan beri çözülememesinin, zorlukların büyüklüğünü gösterdiğini, bununla birlikte liderlerin son derece profesyonel bir biçimde çalıştıklarını ve çözüm bulmak istediklerini belirterek, liderlerin müzakerelerde ciddi ilerleme sağladıklarını kaydetti.

Ban'ın Kıbrıs konusunda uzun süredir ilk kez iki ayrı rapor hazırlamasına yönelik bir soru üzerine, BM Barış Gücü ve iyiniyet misyonunun birbirinden ayrı olduğunu, BM'nin daha önce de bu tür iyiniyet misyonlarının olduğunu, 3 Eylül 2008'de başlayan misyonun da yeni olduğunu hatırlatan Downer, daha önceleri iki misyonu tek raporda birleştiklerini, bu sefer ise iki ayrı rapor hazırladıklarını anlattı.

Downer, bir soru üzerine, BM Güvenlik Konseyi'ne 30 Nisan'da verdiği son brifingin ardından bu yana müzakerelerde ''iyi ilerleme sağlandığını'' belirterek, son aylardaki müzakerelerde iki tarafın görüşlerinde kimi konularda yakınlaşma olduğunu vurguladı. Müzakerelerin basına kapalı yapıldığına dikkati çeken Downer, 3 Eylül 2008'de başlayan müzakerelerde bugüne dek istikrarlı ilerleme sağlandığını ve sorunun çözümü yolunda ''ihtiyatlı iyimserlik'' taşıdığını söyledi.

Downer, uluslararası toplumun ve BM Güvenlik Konseyi'nin Kıbrıs müzakerelerine bakışıyla ilgili bir soru üzerine, ''Bu tabii eninde sonunda Kıbrıslılar'ı ilgilendiren bir sorun ama uluslararası toplumun istediği şey Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi'' dedi. Uluslararası toplumun Kıbrıs konusuna oldukça odaklandığını ve BM Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda bir çözüm bulunması amacıyla Ada'daki sürece son derece güçlü destek verdiğini da ifade eden Downer, ''Uluslararası toplum bu sefer iyiniyetle çalışan bu iki liderin bir anlaşmaya varmaları konusunda beklenti ve umut içinde'' diye konuştu.

BM üyesi ülkelerin yetkilileriyle görüştüğünü ve müzakerelerdeki ilerlemeyi nasıl gördüğü konusunda onları bilgilendirdiğini belirten Downer, bir soru üzerine, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ile Washington'da dün görüştüğünü, Kıbrıs konusuna ilgi duyan ülkelerin dışişleri bakanları ve üst düzey yetkilileriyle düzenli olarak görüşmelerde bulunduğunu anlattı.

Downer, liderlerin yeni yılda evlerde buluşması yönündeki bir soru üzerine, 2010 yılındaki görüşmelerin programı konusunda resmi bir açıklama yapılmadığını, ama liderlerin yeni yılda da görüşmelerin yoğun bir biçimde sürmesini istediklerini söyledi ve şunları kaydetti:
''Ocak ve şubat aylarında verimli ve yoğun görüşmelerin olmasını sabırsızlıkla bekliyoruz, gelecek yılın başında çok şey olacak. Gelecek nisan ayında kuzeyde seçimler var, tabii bu, liderlerin, görüşmelerinin programlanmasıyla ilgili olarak dikkate almaları gereken bir durum. (Bu seçimlerden önce herşeyin müzakere edilmesi gerek) gibi birşey söylemiyorum, bu liderlere kalmış birşey. Bu seçimlerde muhtemelen Mehmet Ali Talat aday olacak ve tabii liderler bu durumun farkındalar.''

KKTC Cumhurbaşkanı Talat'ın seçimleri yitirmesi durumunda ne olacağına yönelik bir soru üzerine Downer, ''Bu, varsayıma dayanan bir soru'' dedi.

Downer, şöyle devam etti:

''Hep aynı şeyi söylüyorum ama müzakereler istikrarlı bir biçimde ilerliyor, gerçek bu. Liderler görüşüyor, konuları tartışıyor ve derece derece uzlaşmaya doğru bir ilerleme oluyor, ama tabii herkesin bildiği gibi önemli zor konular var, eğer sorunların hepsi çözülmüş olsa zaten müzakereler sürmez ama müzakerelerde hiçbir sorun çözülmezse tabii o zaman da müzakereler biter. Gerçek şu ki liderler istikrarlı ilerleme yapıyorlar, konuları ikinci kez gözden geçiriyorlar, tabii resmi görüşmelerin dışında da pek çok görüşmeler oluyor.''

Varılacak anlaşmanın liderleri memnun etmesinin ötesinde sonuçta Kıbrıslılar'ı memnun etmesi gerektiğini ifade eden Downer, müzakerelerin 2. turunun ne zaman sona ereceğine dair bir soruya karşılık olarak, ''Buna liderler karar verecekler'' yanıtını verdi.

Özel temsilci Zehiroun da Slovakya'nın UNFICYP'in komutasının başına gelmek istemesiyle ilgili bir soru üzerine, şimdiki komuta süresinin 2010 yılı bahar aylarında dolacağını, bu konuyla BM Barışı Koruma Operasyonları Bölümü'nün ilgilendiğini söyledi.

Downer, bir gazetede yayımlanan ve ABD Başkanı Barack Obama'nın Nobel Barış Ödülü'nü almaması yolunda yazdığı yorum yazısıyla ilgili bir soruya cevaben de genel sekreterin Kıbrıs özel danışmanlığını ''yarı zamanlı'' yürüttüğünü, bunun dışında da başka işler yaptığını, ama diğer işlerinin asla Kıbrıs'taki görevini etkilemesi gibi bir durumumun söz konusu olmadığını bildirdi.

-GÜVENLİK KONSEYİ BAŞKANI-


Burkina Faso'nun BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Michel Kafando da yaptığı açıklamada, BM Güvenlik Konseyi'nin bugünkü toplantılarında Kıbrıs brifinglerinin ardından kendilerine bir karar tasarısı metninin sunulduğunu ve bu tasarı üzerinde çalışacaklarını kaydetti. Kafonda, kabul edilecek kararın, Genel Sekreter'in hem UNFICYP hem de iyiniyet misyonu konularındaki raporlarını içereceğini, ama tek kararın kabul edileceğini dile getirdi.

Konsey'in, 14 Aralık Pazartesi günü günü Kıbrıs konusunu görüşmek ve UNFICYP'in görev süresinin 6 aylığına uzatılmasına yönelik bir karar almak üzere yeniden toplanması bekleniyor.

Türkiye, BM Güvenlik Konseyi'nin üyesi olarak geçen mayıs ayında oylamaya sunulan UNFICYP'e ilişkin karar tasarısına ''hayır'' oyu vermişti.

UNFICYP kararlarında Rum yönetiminden ''Kıbrıs hükümeti'' olarak sözediliyor.

AA