Zatürre yani pnömoni, enfeksiyonlara bağlı ölümlerde dünyada birinci sırada yer alıyor.

Zatürrenin belirtilerini tanımak, erken teşhis ve doğru tedavi planlaması açısından büyük önem taşıyor.

Akciğerlerin iltihaplanması olan zatürre, erken tanı konup uygun antibiyotik tedavisi verilirse iz bırakmadan iyileşebilir. Ancak küçük çocuklarda, yaşlı hastalarda, KOAH, kalp yetmezliği, şeker hastalığı, böbrek yetmezliği ve vücudun savunma sistemlerini baskılayan kortizon ve kanser tedavileri gibi tedavi alanlarda çok ağır seyredebilir ve bu hastalarda tedaviyi geciktirmemek gerekir. 

Tüm dünyada enfeksiyonlara bağlı ölüm nedenleri içinde birinci sırada yer alan hastalığı, yoğun bakım gerektiren hastalarda %40 oranında ölümcül olabildiğini belirten Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Metin Özkan, geçmeyen öksürüğün zatürre habercisi olabildiğini söyledi.

Zatürreye bakteri, virüs ve mantarlar neden olabildiğini aktaran Özkan, “Akciğerlerde oksijen almamızı sağlayan hava kesecikleri iltihaplı bir sıvı ile dolar ve buna bağlı aşağıdaki belirtiler ortaya çıkar” dedi ve o belirtileri şöyle sıraladı:

1- Öksürük ve balgam çıkarma.

2- Derin nefes alırken veya öksürürken göğüste batma ve ağrı.

3- Yüksek ateş, terleme ve titreme.

4- Özellikle yaşlı hastalarda şuur bulanıklığı.

5- İleri derecede bitkinlik.

6- Bulantı, kusma veya bazen ishal.

7- Nefes darlığı.

Bu belirtilerin, zatürreye neden olan mikroba ve hastanın vücut direncine göre grip belirtileri gibi hafif olabildiğini veya çok ağır da seyredebildiğini aktaran Göğüs Hastalıkları Uzmanı, hastalığın tedavi süreci hakkında şu bilgileri verdi:

“Yüksek ateş, nefes darlığı, geçmeyen öksürük, koyu renk veya bazen kanlı balgam çıkarma yakınmalarınız varsa acilen bir doktora başvurmalısınız.

ZATÜRRE İÇİN RİSKLİ GRUPLARI

  • Yaşı 65 ve üzerinde olanlar.
  • İki yaş altı çocuklar.
  • Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler.
  • Kemoterapi ve kortizon gibi bağışıklık sistemini zayıflatan ilaçlar alanlar.
  • Kronik akciğer hastalığı (astım, kronik bronşit, amfizem, bronşektazi), kalp yetmezliği, şeker hastalığı, böbrek yetmezliği olanlar ve dalak fonksiyonları bozuk veya dalağı alınmış olanlar.

DOĞAL KORUYUCU SİSTEME ZARAR VERİLMEMELİ! 

“Zatürreye neden olan mikroplar genellikle soluduğumuz havada veya üst solunum yollarımızda zaten vardır. Ancak onların hastalık yapmasını önleyen koruyucu mekanizmalarımız sayesinde akciğerlere ulaşmadan yok edilirler. Doğal koruyucu sistemlere zarar vermemek için; gereksiz ve uzun süre antibiyotik kullanılmamalı, havayı nemlendirip filtre ettiği için burun tıkanıklığı varsa giderilmeli, sigara içilmemeli, havayollarını kaplayan mukusun çok koyu kıvamda olmaması için yeterli su tüketilmeli ve öksürük kesiciler sık kullanılmamalıdır. 

İSTİRAHAT VE BOL SIVI TÜKETİMİ TEDAVİDE OLMAZSA OLMAZ!

Hastanın yaşı, kronik hastalığının olup olmaması, akciğer grafisi, kan testleri ve muayene bulgularının değerlendirilmesine göre evde ağızdan alınacak ilaçlarla veya hastanede yatırılarak damar yoluyla verilecek ilaçlarla tedavi yapılabilir. Tedavide genellikle antibiyotikler, bol sıvı, istirahat ve ihtiyaç halinde ağrı kesici ateş düşürücüler verilir. İstirahat ve bol sıvı alımı önemlidir. Tedavi süresi 7 günden bazen 21 güne kadar değişebilir.

Korunmada genel sağlık tedbirleri; sigara içmeme, el yıkama, soğuk havalarda ağız ve burunun kapatılması ve burundan nefes alıp havanın nemlenmesinin sağlanması ve bağışıklık sistemini güçlendirecek vitamin ve mineralleri içeren bol meyve ve sebze tüketilmesi yanında bazı kişilerin aşı yaptırmaları da gerekir.

Yaşı 65 ve üstünde, kronik hastalığı, üre yüksekliği, bilinç bulanıklığı, hastalığı iki akciğerde ve yaygın, tansiyonu çok düşük ve solunum sıkıntısı olan hastalar hastanede yatırılarak tedavi edilmelidir. 

RİSK GRUBUNDAYSANIZ İKİ AŞI YAPTIRMALISINIZ!

Zatürre aşısı

  • Altmış beş yaş ve üstünde olup; KOAH, bronşektazi, kalp ve damar hastalığı, böbrek ve karaciğer hastalığı, şeker hastalığı olanlar.
  • Dalağı alınmış olanlar.
  • Kronik alkol alışkanlığı olanlar.
  • İmmün sistemi baskılayan tedavi alanlar.
  • Beyin omurilik sıvısı kaçağı olanlar bu aşıyı yaptırmalıdır.

Bu aşı genellikle ömür boyu bir veya iki defa yaptırılır.

Grip aşısı:

Grip (influenza) zatürreye zemin hazırlaması açısından tehlikeli olabilir. Her yıl en fazla gribe neden olan mikropların belirlenmesi ile her yıl yeni aşı hazırlanır ve grip aşısının her yıl tekrarlanması gereklidir. Aşı, Eylül, Ekim, Kasım aylarında yapılabilir.

Grip aşısı yaptırması gereken kişiler;

  • Altmış beş yaş ve üstünde olup; KOAH, bronşektazi, kalp ve damar hastalığı, böbrek ve karaciğer hastalığı, şeker hastalığı olanlar
  • Yüksek riskli hastalara hizmet veren sağlık personeli.
  • Güvenlik görevlileri, itfaiyeciler, öğretmenler gibi toplum hizmeti veren kişiler.
  • Grip yönünden riskli kişilerle birlikte yaşayanlar ( altı aydan küçük bebekle yakın ve sürekli teması olanlar).