Dünya Sağlık Örgütü, kuduz hastalığını dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalıklarından biri olarak kabul ediyor. Kuduz hastalığı nedeni ile her gün 160, her 10 dakikada 1 ve yüzde 40'ı çocuk olmak üzere yılda 59 bin kişi hayatını kaybediyor.

Kuduz, evcil ve vahşi hayvanlarda görülen, zoonoz viral bir hastalık. Hastalık, insanlar da dâhil olmak üzere tüm memelilerin merkezi sinir sistemini etkiliyor. 

28 Eylül Dünya Kuduz Hastalığı Günü, insanların kuduzu önlemek amacıyla birlik olmasına global bir fırsat sunmak adına Kuduzla Mücadele Küresel Birliği-GARC tarafından 2007’de başlatıldı. İlk kuduz aşısını bulan ve kuduz hastalığının önlenmesinin temellerini atan Louis Pasteur’ün ölümü anısına bu tarih seçildi.

Dünya Kuduz Hastalığı Günü’nü koordine eden Kuduzla Mücadele Küresel Birliği (GARC) Direktörü Profesör Louis Nel, “Hayvanları aşılamak hayat kurtarır. Kuduz hastalığının tüm dünyada ortadan kaldırılması mümkündür” dedi.

Bu yılın teması; Kuduz:“Zero by 30”. Bu tema GARC ve partnerleri ile birlikte tüm global kuruluşların (WHO, OIE, FAO), köpeklerden bulaşan kuduza bağlı insan ölümlerinde 2030 yılı itibariyle sıfıra ulaşma hedefini yansıtıyor.

KÖPEKLER AŞILANIRSA KUDUZA BAĞLI ÖLÜMLER ÖNLENEBİLİR

Kuduz, belirtileri ortaya çıktığında hem hayvanlar hem insanlar için ölümcül bir hastalık. Kuduzla Mücadele Küresel Birliği (The Global Alliance for Rabies Control) kuduzun neden olduğu küresel ekonomik yükün her yıl 8,6 milyar dolar olduğunu tahmin ediyor. Bu tabloya rağmen kuduz hastalığı, doğru aşılama ve bilinçlendirme programları ile tamamen önlenebilir.

KUDUZ HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?

Kuduz virüsü, enfeksiyona maruz kalmış hayvanın tükürüğü ile yakın temas, ısırığı, çiziği ve tahrip olmuş cilt/mukoza zarını yalaması yoluyla hayvanlardan başka hayvanlara veya insanlara bulaşıyor. Köpekler, virüsün en yaygın kaynağı ve tüm insan kuduz ölümlerinin yüzde 95'inden fazlasından sorumlu. Evcil hayvanlardan veya yaban hayattan enfeksiyon alma riskini düşürmek ve bu ölümcül hastalıktan korunmak için alınabilecek en iyi önlem ise hayvanların aşılanması.

Kuduzun bulaşma yolları
Kuduzun bulaşma yolları

KUDUZUN İLK BULGULARINA DİKKAT

Hayvanlarda en güvenilir kuduz işaretleri şiddetli davranış değişiklikleri ve açıklanamayan ilerleyici felçtir. Hastalık hayvanlarda saldırgan davranış ve felç belirtileri gösterebiliyor.

İnsanlarda kuduzun ilk bulguları ise baş ağrısı, ateş, kaygı ve karıncalanma veya ısırık bölgesi yakınlarında değişen duyarlılıklar olabiliyor. İnsanların çoğunda aynı zamanda göz bebeklerinin genişlemesi, ses ve ışığa alışılmadık duyarlılık, değişen vücut sıcaklığı, nöbetler, halüsinasyonlar ve hidrofobi (suyla temasta hatta su gördükten sonra spazmlar) görülüyor.

Hem insanlarda hem de hayvanlarda kuduz felçten komaya, daha sonra ölüme neden oluyor.

ERKEN MÜDAHALE İLE HASTALIĞI ÖNLEYEBILIRSINIZ

Evcil hayvanınız veya bir kişinin, enfekte olmuş bir hayvana temas ettiği şüpheniz varsa erken müdahale ile hastalığı önleyebilirsiniz. İlk adım derhal yara tedavisi uygulamak. Bunun için yarayı bol su ve sabunla veya deterjan ile yaklaşık 15 dakika yıkayın. Ardından, yüzde 70 alkol/etanol, tentür veya iyot gibi virüsidal tedavi uygulayın. Yaraya dikiş atmayı mümkün olduğunca geciktirin.

Hemen bir doktora danışılmalıdır ve doktor kuduzun insanlarda gelişmesini önlemek için maruziyet sonrası kullanılacak profilaksi veya önleyici tıbbi tedaviye karar verecektir. Veteriner hekim de, kuduz hayvanlar için uygun müdahaleyi uygulayacaktır.

KUDUZ HASTALIĞINI ÖNLEMEK KÜRESEL TOPLUM ÇABASI GEREKTİRİYOR

Evcil hayvan sahipleri ve veteriner hekimler, hayvanların aşılandığından emin olarak kuduza karşı küresel mücadelede kilit rol oynuyor. Kuduz, doğru aşılama ve bilinçlendirme programları ile yüzde yüz önlenebilir.

Kuduzla mücadele etmenin yolları:
- Köpek ve vahşi hayvanların toplu aşılanması yoluyla kaynaktaki enfeksiyonun azaltılması veya ortadan kaldırılması.
- İnsanlarla temasta olan evcil hayvanların ve yüksek riske maruz kalan çiftlik hayvanlarının aşılanması.
- İnsanlarda aşılama ve anti-kuduz immunoglobulin uygulaması ile kuduzun önlenmesi ve tedavisi.

“HEDEFİMİZ, KUDUZ HASTALIĞINI ÖNLEMEK”

Kuduzun önlenmesinde aşılamanın önemine vurgu yapan Hayvan sağlığı firması Boehringer Ingelheim, Türkiye Hayvan Sağlığı Ülke Müdürü Kubilay Destegüloğlu, “Kuduz hastalığını ortadan kaldırmak için tüm dünyada veteriner hekimler, evcil hayvan sahipleri, sivil toplum kuruluşları ve hükümetler ile güçlerimizi birleştiriyoruz. Hedefimiz, kuduz hastalığını önlemek için uygulanması gerekenler hakkında farkındalık yaratmak ve dünyanın birçok bölgesinde kuduz hastalığının hayvanlar ve insanlar üzerinde ciddi bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekmek. Kuduz hastalığı, özellikle Asya’da ve Afrika’da olmak üzere, 150’den fazla ülke ve bölgede halen bir salgın hastalık.1Uygun bir aşılama stratejisi ve yatırımlar sayesinde kuduz hastalığı önlenebilir bir hastalık olacaktır” diye konuştu.