ABD Başkanı Donald Trump bu sabah Twitter üzerinden paylaştığı mesajda, “İran halkının zalim ve yolsuzluklara karışmış İran rejimine karşı nihayet harekete geçtiğini” söyledi.

Trump, eleştirilerinde bir önceki başkan Barack Obama’ya da yüklendi.

Trump mesajında, “İran halkı nihayet zalim ve yolsuz İran rejimine karşı harekete geçiyor. Başkan Obama’nın çok aptalca biçimde onlara verdiği tüm para, teröre ve ‘ceplerine’ gitti. Halk çok az gıdaya sahip, enflasyon yüksek ve insan hakları yok. ABD izliyor” diye yazdı.

 

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de dünkü açıklamasında, güvenlik güçlerinin “isyancılara ve yasaları çiğneyenlere karşılık vereceğini” söylemişti.

Ruhani, “Hükümet, kamu mallarına zarar verenlere, kamu düzenini ihlal edenlere ve toplumda huzursuzluk yaratanlara karşı hoşgörü göstermeyecek” dedi.

Protestoların geçen hafta Meşhed kentinde başlaması ve ülkenin farklı kesimlerine yayılmasından bu yana yüzlerce gösterici tutuklandı.

Hükümet karşıtı gösterilere katılanlar, yüksek işsizlik oranı ve artan gıda fiyatları gibi ekonomik sorunlardan şikayetçi.

Indiana Üniversitesi’nden Hüseyin Banai, Amerika’nın Sesi’ne yaptığı açıklamada, ekonomik sorunlar ve zenginliklerin eşit olmayan biçimde dağıtılmasının 1979 devriminden beri İran’ın bir parçası olduğuna dikkat çekti ancak şimdi protestoların patlak vermesinde başka ilave faktörlerin de bulunduğunu söyledi.

Banai, bu faktörü, “Şimdi farklı olan, rejimin üst düzey üyelerinin kamu parasını ya da yaptırımlar kalktıktan sonra yeni serbest kalan parayı İran’daki ortalama bir kişinin hiç de yararına olmayan alanlarda harcaması”şeklinde açıkladı. Uzman, İran rejiminin Yemen ya da Suriye’de Tahran’ın jeopolitik çıkarlarını daha ileriye götürme çabasını da bu faktörler arasında saydı.

Banai, geçmişte protestolara öğrenciler, akademisyenler ve aktivistlerin öncülük ettiğini ama şimdi sokaklara dökülenlerin çalışan sınıf olduğunu ve bunu daha az organize biçimde yaptıklarını belirtti.

Ruhani, meclis liderlerine yaptığı konuşmada, ABD, İsrail ve Suudi Arabistan dahil yabancı ülkeleri İran’da huzursuzluğu kışkırtmakla suçladı.

iran halkı isyan ile ilgili görsel sonucu

Dünya yakından izliyor

Türk Dışişleri Bakanlığı, yabancı müdahalelerden kaçınılacağını umduğunu ve can kayıplarından endişe duyduğunu belirtti. Bakanlık açıklamasında, şiddet ve “provokasyonlardan” uzak durulması çağrısında bulundu.

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyanu ise protestocuları “cesur” ve “kahraman” olarak yorumlarken, onlara “özgürlük uğruna verdikleri soylu çabada” başarı diledi.

İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson da, protestolarda can kayıplarının yaşanmasından üzüntü duyduklarını belirterek, tüm tarafları şiddetten kaçınmaya çağırdı.

Johnson, “Protestocuların gündeme getirdiği meşru ve önemli meseleler hakkında anlamlı tartışmalar olması gerektiğine inanıyoruz ve İranlı yetkililerden buna izin vermesini bekliyoruz” ifadesini kullandı.

İlgili resim

VOA