ABD Başkanı Donald Trump’ın yabancı işçileri kapsayan vize programlarının sıkılaştırılmasını öngören başkanlık kararnamesiyle, H1-B vizeleri yine gündemde. 2017’de bu tip vize başvurularında düşüş yaşanıyor.

ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri Dairesi, 3 Nisan’da başlayan süreçte, başvuru sayısının 199 binde kaldığını, iki yıl önce aynı günlerde 233 bin başvuru yapıldığını açıkladı.

İlgili resim

H1-B vizesi, özellikle teknoloji şirketleri ve bazı federal kurumlara, yurtdışından üniversite mezunu kişileri üç yıl süreyle ABD’ye getirme imkanı veriyor. Her yıl sadece 85 bin yabancıya bu vizeden veriliyor. Bu vizelerin 20 bini master ve daha üst derecede eğitim almış uzman ve bilimadamları için ayrılıyor.

ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri Dairesi, hangi başvuruların kabul edileceğinin bilgisayar kurasıyla şimdiden belirlendiğini de açıkladı.

H1-B vize programı, Amerikalılar’ın işlerini ellerinden aldığı ve ücretleri düşürdüğü gerekçesiyle eleştiriliyor.

Trump’ın, “Amerikan malı al, Amerikalı çalıştır’ sloganıyla anılan kararnamesi, dört federal hükümet dairesine reform önerileri sunması için talimat veriyor. Bu önerileri Dışişleri, Adalet, Çalışma ve İç Güvenlik Bakanları hazırlayacak.

Başkan Trump, Wisconsin’de yaptığı konuşmada kararnameyi, “Hepinizin çok iyi bildiği bir araç kullanacağız. O da balyoz. Bu vizeler en yetenekli ve en yüksek maaşlı başvuru sahiplerine verilmeli. Yabancıların Amerikalılar’ın işlerini elinden almaları için kullanılmamalı” sözleriyle açıkladı.

Howard Üniversitesi’nden Siyasal Bilimler Profesörü Ron Hira, Trump yönetimine hak veriyor. Hira, yasaların çok gevşek olduğunu ve işverenlerin bu vizeyi yetenekli değil ucuz işgücü getirmek için kullandığını söylüyor. Haliyle başvurulara yüklenme oluyor ve Amerikalılar’ın da ücretlerini düşüyor.

Oysa bu vize programının amacı Amerikalı çalışanın bulunamadığı durumlarda misafir işçi kabul etmek. Ancak siyasi yollarla program amacından sapmış.

Profesör Ron Hira’ya göre, kazançları çok iyi olan şirketler, Kongre’ye nüfuz ederek H1-B programında değişiklik yapılmasını yasal yollardan önlüyor.

Balyoz kararnamesi ismi kadar sert değil zira programda ani bir değişiklik değil reform önerileri öngörüyor. Federal kurumların vize programı üzerine çalışması ve değişiklikler sunması zaman alacak. Bu da şirketleri rahatlatan bir durum.

Profesör Hira, kararnamede H1-B vizesine ucuz değil kıymetli işgücü kimliğinin yeniden kazandırılmasının amaçlandığına da dikkat çekiyor.

H1-B vizesi ile ABD’ye en çok işgücü Hindistan’dan geliyor. İç Güvenlik Bakanlığı, 2015 yılında bu vizelerin yüzde 71’ini Hintliler’in kazandığını açıkladı. İkinci sırada ise yüzde 10 ile Çinliler geliyor.

Hindistan’ın bu ağırlığının sebebi ise, Amerikan şirketlerinin çalıştığı fason firmaların her yıl binlerce başvuru yapması, bunun da vize kurasında şanslarını arttırması. Ron Hira, Hindistan hükümetinin olası değişikliklere karşı lobi yapmasını bekliyor.

Diğer şirketlere hizmet veren fason firmalar da tartışma yaratıyor çünkü Amerikan şirketleri H1-B vizeli elemanlarına yılda 60 bin dolar ücret ödedikleri sürece Amerikalı eleman çalıştırmak zorunda değil.

VOA