New York'ta Birleşmiş Milletler (BM) genel merkezinde Atatürk Sempozyumu düzenlendi.

Türkiye'nin BM Daimi Temsilciliği himayesinde, İstanbul Üniversitesi Mezunları Derneği Amerika Şubesi (İÜMEZUSA) tarafından düzenlenen, ''Atatürk'ün Mirası: Bir Milletin Vicdanının Dönüşümü'' adlı sempozyuma,

Atatürk üzerine araştırmalar yapan Prof. Dr. Arnold Reisman, Doçent Dr. George Gawrych, Prof. Dr. Justin McCarthy ve Prof. Dr. Vamık Volkan konuşmacı olarak katıldı.

Açılış konuşmalarını İÜMEZUSA Başkanı Mehveş Sönmez, Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ertuğrul Apakan ve Türk Amerikan Dernekleri Federasyonu (TADF) Başkanı Kaya Boztepe'nin yaptığı sempozyumu, New York Devlet Üniversitesi (SUNY) öğretim üyelerinden Dr. Umut Uzer yönetti. Sempozyuma Atatürk'ün manevi kızı Ülkü Adatepe de katıldı.

Prof. Reisman konuşmasında Atatürk'ün sanata verdiği önemi anlattı. Osmanlı zamanında minyatür, hat gibi dallarla kısıtlı kalan sanatın Atatürk'ün geniş vizyonu ve değişik sanat dallarına verdiği önemle başta heykel olmak üzere hızla geliştiğini belirten Reisman, kamuya ait yerlerdeki heykel ve anıt sayısının hızla arttığını ve ilk Türk operası olan (Adnan Saygun tarafından bestelenen) ''Özsoy'un'' 1934 yılında Atatürk'ün isteğiyle ve desteğiyle hazırlandığını belirtti. Reisman, Atatürk'ün Almanya'dan o dönemde çok sayıda akademisyen sanatçıyı da Türkiye'ye öğrenci ve sanatçı yetiştirme amacıyla getirttiğini söyledi.

Tarihçi Prof. McCarthy de ''Mustafa Kemal Atatürk Olmasaydı Bugün Türk Kalmazdı'' başlıklı konuşmasında, Atatürk'ün Türkleri kurtaran bir dahi olduğunu ifade etti. 1820-1913 döneminde Türklerin Balkanlarda, Rusya'da yaşadıkları bölgelerden zorla göç ettirildiklerini ya da öldürüldüklerini anlatan McCarthy, Atatürk'ün dehasının tarihi bilenler tarafından çok iyi görüldüğünü vurguladı. McCarthy, "Atatürk olmasaydı Türk milletinin bugün belki de olamayacağını" söyledi.

Gawrych de Atatürk'ün ''dima ve vicdana'' verdiği önemi anlattığı konuşmasında, Atatürk'ün cumhuriyetin ilk dönemlerinde ''İlim ve İrfan Kongreleri'' düzenlediğini, Türkiye'nin modern medeniyetler seviyesine yükselmesi için yoğun çaba harcadığını belirtti.

Prof. Volkan da konuşmasında, Mustafa Kemal'in psikolojik açıdan büyük bir lidere nasıl dönüştüğünü, annesi Zübeyde Hanım ile ilişkilerini anlatan bir konuşma yaptı. Volkan, Atatürk'ün yaratıcılığının olağanüstü boyutlarda olduğunu da kaydetti.

Atatürk'ün manevi kızı Ülkü Adatepe de kürsüye konuşmak için davet edildiğinde öncelikle kendisini bu sempozyuma davet eden İÜMEZUSA derneğine ve Mustafa Kemal Atatürk Türk Amerikan Derneğine teşekkür etti. Adatepe, ''Atatürk'ün kızı olmaktan son derece gurur duyuyorum, bundan iftihar ediyorum'' deyince salondan büyük alkış yükseldi. Adatepe, manevi kızı olarak Atatürk ile geçirdiği beş yılı da okullarda öğrencilere anlattığını belirtti.


-MCCARTHY-

McCarthy daha sonra Türkevinde düzenlenen resepsiyonda gazetecilerin sorularını yanıtladı. Atatürk sempozyumumun BM'de ve özellikle de ABD'de düzenlenmesinin çok önemli olduğunu ifade eden McCarthy, ABD'de Atatürk'ü bilen ve iyi anlayan yeterli sayıda kişi bulunmadığını, ABD'de Atatürk'ü tanıtmak için bu tür toplantılara katkıda bulunmaktan memnun olduğunu söyledi.

McCarthy, ABD'de insanların modern Türkiye'yi de maalesef pek tanımadıklarını belirterek, Türklerin kendilerini, modern Türkiye'yi ve Atatürk'ü Amerikalılara daha çok anlatmaları gerektiğini kaydetti.

-1915 OLAYLARI-


1915 olaylarına yönelik Ermeni iddiaları konusundaki bir soru üzerine ise McCarthy, Türkiye'nin tarihçilerden oluşacak bir komisyon kurma ve arşivleri açma önerilerinin son derece iyi fikirler olduğunu vurguladı.

McCarthy, sözlerini şöyle sürdürdü:

''Türklerin kaybedecek hiçbir şeyleri yok, çünkü soykırım yapmadılar ve insanlar bu konuyu daha çok araştırdıkça, ne olduğunu gördükçe bu Türkiye'nin daha çok yararına olacak. Umarım bu gerçekleşir. ABD'deki Ermeni grupların Türkiye'ye karşı oldukları ve Türkiye'ye karşı çok kötü şeyler söyledikleri doğru. Bu çok talihsiz bir durum, Ermenistan'daki Ermenilerin Türklerle araları daha iyi, Türkiye ile birlikte olmanın ekonomik avantaj getireceğini de biliyorlar.''

McCarthy, Türkiye'nin Azerbaycan'ı da unutmaması gerektiğini belirterek, bu ülkenin halen topraklarının işgal altında olduğunu hatırlattı. McCarthy bir soru üzerine, sadece ABD'de değil başka ülkelerde de Türklere karşı bir önyargı olduğunu, bunun Orta Çağa dek uzandığını ifade etti.

NEW YORK (A.A)

Fotoğraflar: Cihan