El Kaide lideri Usame Bin Ladin'in nerede saklandığı sorusu yıllardan beri tartışılageliyor. Yanıtı 50 milyon dolar eden bu soruya uzmanların çoğu "Pakistan'ın aşiret bölgeleri" derken, bazıları da Bin Ladin'in büyük bir Pakistan kentinde daha iyi saklanabileceği yorumunu getiriyor.

Uzmanlar, hakkında bilinen tek kesin şeyin, ''2001'de Afganistan'dan kaçtığı, ardından Peştunların yaşadığı ve geleneksel olarak merkezi otoriteye kafa tutan Kuzey Veziristan eyaleti üzerinden Pakistan'a girmiş olduğu'' görüşünde birleşiyor.

Birçok Pakistanlı ve Batılı uzman ve terörle mücadele uzmanı için en olası senaryo, Bin Ladin'in bazı aşiret ya da gruplarla olan eski bağları sayesinde korunarak o bölgede kaldığı yönünde.

Terörle mücadele birimlerinden Batılı bir askeri yetkili, ''Usame Bin Ladin'in ismi tabu haline geldi. Adını telaffuz etmek bile sizi zanlı haline getiriyor ve casusların akıbeti bilindiğinden kimse bunu göze alamıyor'' görüşünü dile getiriyor.

Sadece İslamabad ya da ABD için çalıştığından şüphelenilen insanların nasıl katledildiklerine dair korkunç sahnelerin yer aldığı bir DVD'nin aşiret bölgelerinde dolaştığı belirtilirken, Amerikan insansız uçaklarıyla düzenlenen saldırıların ardından bilgi verdiği sanılan ''hainlere'' yönelik acımasız uygulamalar konuşuluyor.

Aynı Batılı askeri yetkili, ''Bin Ladin hayattaysa, aşiret bölgelerinde olduğuna hiç şüphe yok. Öyle bölgeler var ki, hiçbir insansız uçak saldırısının hedefe ulaşması mümkün değil. Füzeler dikey atılamaz'' diyor ve okuma yazma bilmeyen bir köylü için de 50 milyon doların bir şey ifade etmediğini söylüyor.

Pakistan ordusunun kısa süre önceki operasyonlarına rağmen, bu gözlerden uzak bölgelerde yabancılara tamamen kapalı ''kara bölgeler'' bulunduğunu belirten yetkili, bu bölgelerde aramalardan kaçmanın mümkün olduğuna dikkati çekiyor.

Pakistan ordusundan yine adının açıklanmamasını isteyen bir yetkili, ''Bin Ladin 2004 sonunda Kuzey Veziristan'da yakalanmalıydı'' diyor ve o zamandan sonra artık bunun pek mümkün olmadığını söylüyor.

Fransız siyaset bilimci Mariam Ebu Zahab gibi diğer uzmanlar ise Bin Ladin'in bir büyük kentte saklandığına inanıyor ve ''Aşiret bölgelerinin küçük olduğu unutuluyor. Buralarda fark edilmeden uzun zaman geçirmek imkansız'' diyor.

Ünlü ''Peştun misafirperverliğinin'' zamanını doldurmuş bir efsane olduğunu düşünen Zahab, ''Taliban ve Pakistan ordusunun saldırıları ve operasyonlarıyla aşiret sistemi çöktü. Geleneksel liderler öldürüldü ya da bölgeden kaçtı'' görüşünün ortaya atıyor.

Bunun dışında, birkaç ay önce, güçlü Pakistan istihbaratının eski lideri General Esad Durrani de ''Neden büyük bir kent olmasın? Pakistan'da ya da Afganistan'da herhangi bir yerde. Buraları, aşiret bölgelerinden çok daha iyi saklanılabilecek yerler'' demişti.

Bu tez Pakistanlı subay ve istihbaratçılar tarafından pek de inanılır bulunmuyor. Bunlardan biri, ''El Kaide üyeleri şehre yerleştiklerinde yakalandılar. Onun için, istihbarat servislerinin güçlü olduğu şehirde kalmak intihar olur'' yorumunda bulunuyor.

AA