Antalya'nın Elmalı ilçesinde 1984 yılında yapılan kaçak kazıda ortaya çıkarılan ve ardından yurt dışına kaçırılan Elmalı Sikkeleri, 'Yüzyılın Definesi' adıyla Antalya Müzesi'nde sergilenmeye başladı.

15 yıllık hukuki mücadelenin ardından Türkiye'ye getirilen MÖ 5. yüzyıla ait sikkelerin dünyada bir benzeri daha bulunmuyor.

Türkiye'nin sahip çıkamadığı tarihi değerler arasında yer alan ve dünyada bir benzeri daha bulunmayan Elmalı sikkeleri 1984 yılında yapılan kaçak kazının ardından yurt dışına kaçırıldı. İlk olarak 1986 yılında düzenlenen uluslararası bir sempozyumla varlığından haberdar olunan sikkeler için hukuki girişim başlatıldı. Çoğunluğu ABD olmak üzere, Avrupa'ya kaçırılan bin 900 sikke değişik müzayedelerde açık artırmayla satışa çıkarıldı. 15 yıl süren hukuki mücadelenin ardından ABD'deki sikkeler 30 Nisan 1999'da Türkiye'ye getirildi. O tarihten itibaren Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde muhafaza altına alınan sikkeleri Antalya Arkeoloji Müzesi talep etti. Talebi uygun bulan Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın onayıyla bin 679 sikke Antalya'ya gönderildi. Çıkarıldığı topraklara geri dönen sikkeler için Antalya Müzesi'nde tören düzenlendi. Törenin ardından sikkeler ziyarete açıldı.

Yurt dışına kaçırıldıktan 25 yıl sonra anayurduna dönen sikkeler hakkında bilgi veren Antalya Müzesi Müdür Vekili Mustafa Demirel, "Bu sikkeler MÖ 460 yıllara, yani MÖ 5. yüzyıla ait eserler. İçlerinde tedavüle çıkmamış birçok sikke var. Yunanlıların, Persleri yenmelerinin anısına bastırmış oldukları paralar var bunun içinde. 6 tane Dekadrahmiyi sergimizde ziyarete sunuyoruz. Bunlardan dünyada 13 tane olduğu bilinirken, bu gurup içerisinde 16 tanesinin varlığından haberdar olduk. Bize bunların sadece 6 tanesi iade edildi. Sikkelerin içinde yoğunlukla Likya şehir devletlerine ait önemli paralar var. Özellikleri ünik olmaları. Yani dünyada bu nitelikle başka bir gurup sikke yok." dedi.

Sikkelerin Türkiye'ye iadesi için başlatılan mücadelenin başından sonuna kadar içinde olan ve halen Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde görev yapan arkeolog ve numismat Tevfik Göktürk de "Türkiye'ye getirildikleri 1999'dan itibaren Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde muhafaza altına alınmışlardı. Yayın ve katalog çalışması yapılmıştı. Çok nadir Atina sikkeleri barındırdığı için 'Yüzyılın Definesi' olarak adlandırılıyorlar. Sikkeler, Antalya Arkeoloji Müzesi'nin 'Her eser kendi toprağında güzeldir' talebi üzerine Antalya'ya gönderildi." diye konuştu.

Elmalı sikkelerinin sergiye açılması için Antalya Müzesi'nde düzenlenen törene AK Parti Antalya milletvekili Sadık Badak, Vali Yardımcısı Yıldırım Uçar, Kültür ve Turizm İl Müdürü İbrahim Acar ile davetliler katıldı. Antalya Senfoni Orkestrası'nın verdiği mini konserin ardından müzik eşliğinde sikkelerin hikayesi anlatıldı. Ardından sikkelerin sergilendiği bölümün kurdelesi kesilerek, perdesi kaldırıldı.

Elmalı'dan 1984 yılında bin 900 sikke yurt dışına kaçırıldıktan sonra 18 tanesi 1989-1993 yılları arasında bağışlanmıştı. Geri kalanların bin 661 tanesi daha sonra Türkiye'ye getirilerek Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde koruma altına alınmıştı.

(CİHAN)