Devlet Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, AB Türkiye İlerleme Raporu'na, en az 11 fasılda o veya bu şekilde ilerleme kaydedildiğinin geçirildiğini belirterek, ''Şu anda dalgalar yüksek ama yüzmeye devam ediyoruz'' dedi.

British Council'in, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu ve Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) ile ortaklaşa düzenlediği 6. Boğaziçi Konferansı, İngiltere'nin İstanbul Başkonsolosluğu'nda gerçekleştirilen gala yemeğiyle başladı.

Yemeğin açılışında konuşan Bağış, Hırvatistan'ın AB sürecinde çok başarılı bir yol izlediğini ifade ederek, ''Salona girmeden önce Hırvatistan'ın başmüzakerecisinden bir iyilik istedim. 'Lütfen yukarı çıktığınız asansörü geri göndermeyi unutmayın' dedim. Çünkü, Hırvatistan'ın bindiği asansöre, Türkiye binecek. Çünkü, bu konuda çok kararlıyız. AB'nin en üst katına biz de çıkacağız'' diye konuştu.

Devlet Bakanı Mehmet Şimşek'in yeni AB iletişim stratejisi için bütçeden pay ayırdığını ifade ettiğini belirten Bağış, ''Şimşek, belki cep telefonunu kapatarak, bizim baskılarımızdan kurtulacağını zannetti, ama Türkiye'nin başmüzakerecisinin burada olduğunu ve taleplerini sıralayacağını unuttu'' diye espri yaptı.

İngiltere'nin İstanbul Başkonsolosluğu binasının herkes açısından çok önemli anılarla yüklü olduğunu ifade eden Bağış, binanın, Türkiye'nin AB girişim ve katılım müzakereleri sürecinde terörist saldırıya uğradığını anımsattı. New York, Londra, İstanbul'un demokrasi, insan hakları, ifade ve vicdan hürriyeti gibi aynı değerlerin arkasında durduğu için benzer saldırılara uğradığını kaydeden Bağış, ''Yaklaşık bin yıllık geçmişinde Türkiye yönünü hep batıya dönmüş bir ülke. Orta Asya'dan geldik, Viyana'nın kapılarına dayandık, şimdi Brüksel'in kapılarına dayanmış durumdayız, ama barış amaçlı'' şeklinde konuştu.

-KONUŞMASINI HRANT DİNK'E ADADI-

Devlet Bakanı Bağış, ''Büyük bir samimiyetle konuşmamı aramızdan bir kişi Hrant Dink'e adamak istiyorum'' diyerek, Dink'in Türkiye'nin AB yolculuğuna yürekten inanan bir kişi olduğunu kaydetti.

Türkiye'nin şu anda geçmişe kıyasla çok daha demokratik ve cesur bir ülke olduğuna dikkati çeken Bağış, şöyle devam etti:

''Artık Kürt, Ermeni meselesinden büyük bir gönül rahatlığı ile bahsedebiliyoruz. Türkiye'nin Alevilerinden, Süryanilerinden söz edebiliyoruz. Onların demokratik haklarından, ihtiyaçlarından ve inançlarının gereklerini yerine getirebilme özgürlüklerinden söz edebiliyoruz. Bu kolay değil. Bundan 10 yıl önce bu ülkede insanlar Kürt olduğunu itiraf etmekten çekiniyorlardı. Artık Türkiye'de devlet televizyonunda günün 24 saati Kürtçe yayın yapan bir kanal var. AB, bu değişimi gerçekleştirmede en önemli çıta oldu.''

AB'nin, Türkiye'de değişimin lokomotifi olması açısından çok önemli olduğunu vurgulayan Bağış, hala yapılması gerekenler olduğunu ve çok şey yapılmaya devam edildiğini söyledi.


-ÇEVRE FASLI-

Devlet Bakanı Bağış, bazı teknik konularla ilgili müzakerelerin günlük tartışmalara yansımadığını ifade ederek, vergiyle ilgili faslın açılması konusunu sürekli konuştuklarını anlattı. Vergilendirmeyle ilgili faslın açıldığını, çevre ile ilgili faslı açmaya çalıştıklarını anlatan Bağış, bu faslın açılması için 1500 sayfalık bir stratejik doküman hazırlanması gerektiğini, ilk taslak metin beğenilmediği için ikincisini, yeni tavsiyeler üzerine üçüncüsünü hazırlamak zorunda kaldıklarını anlattı.

Türkiye'nin bugün itibariyle çevre faslı ile ilgili müzakere pozisyonunu açıklayan bir belgeyi hazırladığını ve üyelerin dikkatine sunulduğunu belirten Bağış, konuşmasını şöyle sürdürdü:

''Büyük ihtimalle aralık ayında İsveç'in dönem başkanlığı döneminde çevre ile ilgili fasıl açılacak. Aslında çevre genellikle aday ülkelerin en sona bıraktığı bir fasıldır. Çünkü, çok teknik ve maliyetlidir. Sivil toplum örgütlerini, parlamentonuzu, muhalefet partilerini bu fasıl konusunda ikna etmeniz zordur. Ancak biz Türkiye'nin samimiyetini ifade etmek için, Türkiye'nin müzakereler konusundaki iradesinin devam ettiğini ortaya koymak için ve Türkiye'nin bir değerler kulübünün bir parçası olmak istediğini ortaya koymak için bu teknik faslı bu aşamada müzakere etmeye karar verdik. Çünkü, bu süreç ve yolculuk sayesinde bizim ve sizin çocuklarınız temiz bir hava soluyacak, daha temiz bir su içecek ve daha güvenli denizlerde yüzecek. Bunu sadece Brüksel'de veya üye ülkelerde birilerini memnun etmek için yapmıyoruz. Türk halkı daha iyi bir yaşamı hak ettiği için, Türk halkı daha temiz bir hava solumayı hak ettiği için yapıyoruz ve yapmaya da devam edeceğiz.''

-''17 FASLIN DOKUNULMAZLIĞI VAR''-

Bazı siyasi zorluklar ve yaptırımlar olduğunu belirten Bağış, 33 fasıldan 17'sinin siyasi nedenlerden dolayı dokunulmazlığı bulunduğunu kaydetti.

AB Türkiye İlerleme Raporu'nun açıklandığını anımsatan Bağış, ''Olli Rehn'in ilerleme raporunu sarı-lacivert kravatla açıklamış olması raporu, benim gözüme daha güzel gösterdi'' diye espri yaptı.

Bağış, en azından 11 fasılda o veya bu şekilde ilerleme kaydedildiğinin rapora geçirildiğini ifade ederek, ''Şu anda dalgalar yüksek ama yüzmeye devam ediyoruz, sonuçlar elde etmeye devam ediyoruz'' dedi.

-''ÖNÜMÜZDEKİ MAÇLARA BAKMAK LAZIM''-

Devlet Bakanı Bağış, Olli Rehn'in Kıbrıs ile ilgili futbol maçı benzetmesi kullandığını belirterek, ''Ben de buna inanıyorum. Dünkü maçı dünde bırakmak ve yarına, önümüzdeki maçlara bakmak lazım'' diye konuştu.

Bugün Güney Kıbrıslıların, Kuzey Kıbrıslılarla ticaret yaptığını, ithalat ve ihracat yaptıklarını anlatan Bağış, şöyle konuştu:

''Biz, diğer 26 AB üyesi ülkenin aynı şeyi yapmasını istiyoruz. Yani eğer Güney Kıbrıs ile Kuzey Kıbrıs ticaret yapabiliyorsa, AB'nin diğer ülkeleri de doğrudan ticaret yapabilmeli. Bizim limanlarımızı açabilmemiz için beklediğimiz tek şey, AB üyesi ülkelerin Kuzey Kıbrısla doğrudan ticarete başlaması. Hristofyas ile Talat, çok farklı bir çözümle bile masaya gelebilirler. Ama bu iki başkanın üzerinde uzlaşabilecekleri ve kamuoylarını ikna edebilecekleri herhangi bir çözüm, Türkiye'nin eksiksiz desteği ile karşı karşıya kalacaktır. Hepimiz iki başkanı destekleyelim, onlara cesaret verelim ve bu güzel adada barışa ulaşacak çözüme ulaşmaları için onları destekleyelim. Hepimiz için çok güzel bir mekan olan bu adada ulaşacakları herhangi bir çözüm konusunda onlara el verelim.''

AB Komisyonunun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn, Kıbrıs'ta önümüzdeki bahar aylarına kadar çözüme ulaşılamamasının, Türkiye-AB ilişkilerinde kısıtlayıcı engel olarak ortaya çıkacağını belirterek, ''Bana soracak olursanız, müzakerelerin kapsamlı bir çözüme ulaşmaması için hiçbir sebep yok'' dedi.

British Council'in, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu ve Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) ile ortaklaşa düzenlediği 6. Boğaziçi Konferansı'nın, İngiltere'nin İstanbul Başkonsolosluğunda gerçekleştirilen gala yemeği öncesinde konuşan Rehn, ciddi meselelere geçmeden önce Türk izleyicilere seslenmek istediğini söyledi.

Rehn, şöyle konuştu:

''Bu akşam sizin aranızda bulunuyor olmam, geçtiğimiz 5 yıl içerisindeki gelişmelere bakıldığı zaman AB'nin sözünün arkasında olduğunu gösteriyor. Bu arada Beşiktaş renklerini içeren bir kravat taktım. NTV'ye geçtiğimiz günlerde verdiğim mülakatta Fenerbahçe renklerinde bir kravat takmıştım. Ancak bundan sonra karşılaştığımızda hiçbir fırsatı kaçırmayan bir kişi olarak sarı ve kırmızı renklerini giyeceğim ve Galatasaray takımını tutan dostlarımı gücendirmemiş olacağım.''

Rehn, şu anda çok önemli ve dokunaklı bir an yaşadığını ifade ederek, AB Komisyonunun genişlemeden sorumlu üyesi olarak son kez Boğaziçi Konferansı'na katıldığını anımsattı. Boğaziçi Konferansı'nın yıllar içinde AB ve Türkiye arasında samimi ve dostane bir diyaloğun kurulması için çaba sarf ettiğini belirten Rehn, ''Şu an söyleyeceklerim, çok dostane ve samimi ifadeler kullanan bir kişinin sözlerinden ibaret'' dedi.

Geçen 5 yıla kısa ve özlü bir biçimde bakmak istediğini, geçmişten yola çıkarak, gelecekle ilgili bazı yorumlarda bulunmak istediğini dile getiren Rehn, şöyle devam etti:

''Şu anda ziyaret ettiğim Türkiye, 5 yıl önce genişlemeden sorumlu üye olarak görevime başladığım zaman ziyaret ettiğim Türkiye'den çok farklı. Türkiye'de siyasi alanda çok ciddi manevralar yaşandı. Türkiye'deki sivil toplum için önemli bazı konular ele alınmaya başlandı. Geçmişte çok hassas, hatta tabu olarak nitelendirilen konular bile tartışılmaya başlandı. Derin devlet, sivil-asker ilişkileri, Kürt meselesi, Türkiye-Ermenistan ilişkileri, vicdan ve ifade özgürlüğü gibi konular artık kamuoyunda günlük tartışılan konular haline geldi. Aslında geçmişte bu tür konuların tartışılması bile düşünülemezdi. Şu anda siyasi gündemi meşgul eden konular haline geldi. Yaz boyunca Hükümetin ortaya attığı demokratik açılım projesi de bütün bu adımların ulaştığı son noktayı gösteriyor. Yazarlar, akademisyenler, gazeteciler, insan hakları savunucuları ve vatandaşlar, dilekçeler yazmaya ve ifade özgürlüğünü savunmak için çaba göstermeye başladılar. İfade özgürlüğü, insan haklarının en vazgeçilmez öğelerinden bir tanesi.''

''Bu ülkenin evlatlarından ve hoşgörünün en önemli miğferlerinden biri olan Hrant Dink'in öldürülmesi, ifade ve hatta yaşam hakkına bakış açısıyla ilgili çok dramatik bir örnek'' diyen Rehn, geçen 10 yıl içinde Güney Kafkasya'da gerçekleşen en önemli diplomatik girişimlerden birinin de Türkiye ve Ermenistan arasında imzalanan protokol olduğunu söyledi. Rehn, AB'nin, Türkiye ile Ermenistan'ın ilişkilerini normalleştirme konusundaki tavrını ortaya koyan protokolü, bölgede barışın yaşatılabilmesi için çok önemsediğini vurguladı.
Hrant Dink'in barış, hoşgörü ve diyalog açısından simge niteliğinde bir isim olduğunu ifade eden Rehn, AB'nin de Türkiye-Ermenistan arasındaki protokolü, bu anlayışı yaşatması açısından çok önemsediğini kaydetti. Protokolün gerektirdiği anlaşmaların, sınırın açılması için atılması gereken adımların müzakere edilmeye devam edeceğini belirten Rehn, ''Önemli olan, Türkiye'nin dünyanın en istikrarsız bölgelerinden birinde istikrarı gerçekleştirebilecek bir oyuncu olarak kendini yeniden ortaya koymuş olmasıdır'' şeklinde konuştu.

-''ERGENEKON'' DAVASI-


Olli Rehn, birkaç yıl önce hiç kimsenin hayal bile edemeyeceği bir başka gelişmenin de ''Ergenekon'' davasının açılması olduğunu belirterek, şunları söyledi:

''Modern Türkiye tarihinde ilk kez emekli generaller de dahil olmak üzere Türkiye'de bazı kişilerin savcılara hesap vermesi, yargı huzuruna çıkarılması ve böylelikle Türkiye'de siyasi hayata müdahale ile sonuçlanabilecek çeşitli askeri girişimlerin sorgulanmasının önü açılmış oldu. Türkiye'nin istikrara kavuşması ve demokratik kurumlarını daha da demokratik hale getirmesi açısından 'Ergenekon' davası çok önemli. 'Ergenekon' davası devletin düzgün işleyişini temin altına alması açısından çok önemli. 'Ergenekon' davasının ve soruşturma sürecinin insan haklarına uygun yürütülmesi çok önemli.''

Rehn, Türk sivil toplumunun geçen yıllar içinde kendine olan güvenini tazelediğini, bunun demokratik olgunluğu göstermesi açısından önemli olduğunu ifade ederek, AB ile ilgili reformların önemli bir bölümünün, sivil toplum nezdinde tartışılarak, olgunlaştırıldığını belirtti.
Reformların özellikle sıradan Türk vatandaşının hayatını iyileştirmesi açısından önemli olduğuna dikkati çeken Rehn, sivil toplumdaki değişim iştahını canlandırabilmek için ciddi irade gösterilmesi gerektiğini söyledi.

-İLERLEME RAPORU-

AB Türkiye İlerleme Raporu'nun iki gün önce yayınlandığını anımsatan Rehn, konuşmasında şunları kaydetti:

''İlerleme Raporu, Türkiye'nin geçen 12 ayda gerçekleştirdiklerini kapsamlı bir şekilde özetliyor. Raporda, AB katılım kriterleri açısından Türkiye'nin hala yerine getirmesi gereken hususlar da yer alıyor. Ancak, temel hak ve özgürlükler, medya özgürlüğü gibi çeşitli özgürlükler hala Türkiye'nin adım atması gereken alanlar olarak belirtiliyor. Hükümetin ve Egemen Bağış'ın pozitif bir şekilde çalışması ve reformları zorlu bir politik ortamda yeniden canlandırmaya çalışması bizim dikkatlerimizden kaçmıyor. Geçen yaz Kürt meselesi ile başlatılan demokratik açılım son derece cesaret ve onur verici. AB, Hükümeti bu konuyu daha açık bir tartışma ortamına taşıması ve atılacak adımları daha somut ve sağlam temele oturtması konusunda yüreklendiriyor, teşvik ediyor.''

Olli Rehn, bu yıl yaşanan gelişmelere bakıldığı zaman Türkiye'nin katılım müzakerelerinin başladığı 4 yıl önceki aynı ivmeyi ve enerjiyi yakalayabileceğini düşündüklerini söyledi.

-KIBRIS-


''Burada yapılması gereken tek şey, siyasi irade göstermek ve fırsatları yakalayabilmek'' diyen Rehn, hiç kimsenin kaçıramayacağı bir fırsattan söz etmek istediğini dile getirdi. Rehn, konuşmasını şöyle sürdürdü:

''O da Kıbrıs meselesinin nihai ve kapsamlı bir şekilde çözüme kavuşturulması konusunda masada bulunan fırsat. Türk ve Rum tarafının liderleri kapsamlı ve kalıcı bir çözüme ulaşmak için taahhütte bulundu. Önümüzdeki bahar aylarına kadar yürütülen müzakerelerden herhangi bir kapsamlı çözüme ulaşılamaması, Türkiye-AB ilişkileri açısından bir diğer kısıtlayıcı engel olarak ortaya çıkacaktır. Bana soracak olursanız, müzakerelerin kapsamlı bir çözüme ulaşmaması için hiçbir sebep yok. Şu anda müzakerelerin etrafını sarmış olan aşırı derecede şüpheci yaklaşımların sebebini anlamakta zorluk çekiyorum. Çünkü müzakereler netice itibariyle iyi niyet çerçevesinde devam ediyor. Tarafların müzakere masasında kararlılıkla oturmaya devam etmesi, BM'nin çizdiği çözüm çerçevesinin dikkate alınması ve kamuoyundaki aşırı şüpheci çözüme ket vuran yaklaşımlara mümkün olduğunca kulak tıkanması çok çok önemli. Özellikle Doğu Balkanlarda geçtiğimiz dönemde en az Kıbrıs'taki kadar trajik olaylar yaşandı. Yine de Doğu Balkanlarda çözüme ulaşılabildi.''

Annan Planı'na Kıbrıs Rum Kesimi'nin ''hayır'' dediğini anımsatan Rehn, şöyle konuştu:

''Mesela, 6 ay önce Fenerbahçe ve Galatasaray bir müsabakaya çıkmış. 6 ay önceki maçta hakemin takımlardan herhangi biri aleyhine karar verdiği üzerinde tartışmak 6 ay sonra iki takım arasında yaşanacak bir derbi mücadelesini ne kadar olumlu etkileyebilir? Geçmişte yaşananlara, tarihte yaşanan tatsızlıklara ve talihsizliklere bakarak Kıbrıs sorununun geleceğiyle ilgili çıkarsamalarda bulunmanın hiç kimseye faydası olmaz. BM'nin çizdiği çerçeve ve müzakerelerle birlikte ortaya konan iyi niyet yol gösterici olmalı. AB Komisyonu da belli koşullar çerçevesinde gerçekleşecek bir çözümü çok önemsiyor ve bunu destekliyor.''

Rehn, geçen 5 yılın gerçekten çok heyecan verici ve büyüleyici olduğuna dikkati çekerek, konuşmasını şöyle tamamladı:
''Türkiye'deki reformlar ve AB katılım süreci, en önem verilmesi gereken iki süreç. Bazı zamanlarda aynı hızla ilerleme olmayabilir. Ama reform ve AB katılım süreci birbirine kenetlenmiş ve birbirinden ayrılmaz iki süreçtir. Ben Türkiye'nin en yakın dostlarından biri olarak elimden gelen bütün imkanlarla Türkiye'nin reform sürecini desteklemeye devam edeceğim ve AB yolculuğunun izleyicisi ve destekçisi olmaya devam edeceğim.'

AA

Fotoğraflar: AA