Dünyanın en saygın hayırseverlik ödüllerinden biri olan ''Carnegie Hayırseverlik Madalyası'' (Carnegie Medal of Philanthropy) ile onurlandırılan Koç ailesine ödülü New York'ta düzenlenen bir törenle verildi.

Hayırsever işadamı Andrew Carnegie'nin anısını yaşatmak üzere 2 yılda bir verilen ödülü Koç Ailesi adına alan Koç Holding Şeref Başkanı Rahmi Koç, ''Bu, hiç kuşkusuz hayatımın en önemli anlarından biri. Vehbi Koç Vakfı'nın kuruluşunun 40. yılında bu ödülü almak sembolik ve özellikle anlamlı. Babamız, Andrew Carnegie'nin (Parayı akıllıca harcamak, kazanmaktan daha zor) söylemine katılmıştı. Biz, onun çocukları olarak mirasını ve felsefesini devam ettirdik'' diye konuştu.

Koç Holding'in kurucusu Koç ailesi, topluma yaptığı katkılardan dolayı uluslararası alanda en saygın ödüllerden biri olan Carnegie Hayırseverlik Madalyası ile onurlandırıldı ve Koç ailesine ödülü, New York Halk Kütüphanesi'nde düzenlenen bir törenle sunuldu.

İskoç asıllı Amerikalı sanayici ve hayırsever Andrew Carnegie'nin adını yaşatmak için kurduğu 20'nin üzerinde Carnegie kurum ve enstitüsünün 2001 yılından beri ortak olarak verdiği ödül, bu yıl Koç ailesinin yanısıra New York Belediye Başkanı Michael Bloomberg, Citigroup'un eski CEO'su Sanford Weill ve Intel kurucu ortağı Gordon Moore'a da verildi.

Carnegie Ödülü'nün verilmesinde hayırsever kişinin vizyonunun yanısıra, kişinin uzun yıllara dayanan çalışmalarının olması ve hayırseverlik çalışmalarının belirli bir konuda, ülkede veya uluslararası arenada yarattığı etki dikkate alınıyor.

-''İLK ÖZEL VAKFI KURMAK İÇİN 23 YIL UĞRAŞTI''-


Carnegie Vakfı Başkanı Vartan Gregorian ile Carnegie ailesinden William Thomson'un konuşma yaptıkları programda, Koç ailesinin bugüne dek eğitim, sağlık ve kültür alanlarında yaptıkları hayırseverlik faaliyetlerini Rahmi Koç ve Vehbi Koç Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Semahat Arsel'in kendilerinin anlattıkları kısa bir video filmi de gösterildi.

Törende Rahmi Koç'a ödülünü veren David Rockefeller, yaptığı konuşmada Rahmi Koç'un babası Vehbi Koç'un hayırseverlik mirasını eğitim, kültür ve sağlık alanlarında sürdürdüğünü belirterek, aileyi kutladı.

Madalyayı aldıktan sonra bir konuşma yapan Rahmi Koç, babası Vehbi Koç'un ABD'yi ziyareti sırasında büyük vakıfların yasal çerçevelerinden etkilendiğini belirterek, şunları kaydetti:

''Babam Vehbi Koç, insan sevgisine inanırdı ve (Ülkene sana verdiklerinden bir kısmını geri vermek zorundasın. Bu yapılar, teçhizat veya burs şeklinde olabilir) derdi. Bunu söylediği zaman verdikleri plansız, o ana özgü ve vergiden muaf olmayan şeylerdi. 1946 yılında, savaştan hemen sonra ABD'yi ilk ziyaretinde büyük hastanelerin, üniversitelerin ve müzelerin arkasında büyük vakıfların olduğunu gördü. İnsan sevgisi kurumsallaştırılmıştı. Bunlardan ve yasal çerçevelerinden çok etkilendi. Türkiye'ye döndüğünde bir vakıf kurmaya çalıştı, fakat bunu gerçekleştirmek için bir yasal çerçeve yoktu. 23 yıl boyunca, bir yasa oluşturmak için çeşitli başbakanlar, hükümetler ve parlamenterlerle hiç bıkmadan çalıştı. Sonunda başarılı oldu ve Türkiye'de kendi adını taşıyan ilk vakfı kurdu.''

-''BABAMIZIN FELSEFESİNİ DEVAM ETTİRDİK''-


''Biz, Vehbi Koç'un çocukları olarak mirasını ve felsefesini devam ettirdik'' diye konuşan Koç, konuşmasını şöyle sürdürdü:
''Ablam Semahat Arsel'in başkanlığını yapmakta olduğu vakfımız, şu anda eğitim, sağlık ve kültür alanlarında faaldir. Türkiye'de ilk özel müzeyi bizler, müteveffa annemiz Sadberk Hanım'ın adına kurduk. Diğer yardım kurumları bizi örnek aldı. Birçok aile kendi vakıflarını kurdular ve eğitime, sağlığa, sanata ve kültüre yatırım yaptılar.''
Bugünün toplumsal sorunlarının giderek daha küresel duruma geldiğini ve bunun daha kapsamlı çözümler ve ülke aşırı ittifaklara odaklanmayı gerektirdiğine dikkati çeken Koç, şöyle devam etti:
''Dünya çapındaki Carnegie kuruluşları, günümüzün küresel gereksinimlerinin nasıl üstesinden gelineceğinin kusursuz örnekleridir. Türkiye'nin kalkınma çabaları içinde olduğu cumhuriyetin ilk günlerinde, ihtiyaçlar ve çevre şartları bugün olanlardan çok daha farklıydı. O günden bu güne değişen şey insan faktörüdür. Bu nedenle eğitime, ilkokul seviyesinden itibaren sonuna kadar büyük önem vermekteyiz. Bireylerin yaşam standardı yükseldiği zaman, kendilerine daha iyi bakmaya ve sağlık kuruluşları daha fazla önem taşımaya başlar. Bireyler zenginleştikçe ve daha iyi eğitim aldığı zaman kültür miraslarıyla daha fazla ilgilenir.''



-''DAH
A BÜYÜK VE GÜÇLÜ VAKIFLAR İÇİN İŞBİRLİĞİ YAPILMALI''-

Türkiye'de hayırseverliğin ve sosyal sorumluluk projelerinin toplumsal yaşama katkısını artırmak için çaba harcamak gerektiğini vurgulayan Koç, ''Ülkemizde kültür ve mirasımızı korumayı amaçlamış güçlü bir hareketin olduğunu görmekten çok mutluyum. Hemen hemen her işadamı, bürokrasiden yılmadan harcanacak parayı dikkate almadan kendi adını bir vakıfta görmekten mutluluk duyuyor. Bir gün, daha büyük ve güçlü vakıflar oluşturmak için biraraya gelerek işbirliği yaptıklarını görmeyi umuyorum'' dedi.

-SOSYAL SORUMLULUK BİLİNCİ-

Koç Holding'ten yapılan açıklamada da merhum Vehbi Koç'ın Koç Holding'i kurduğu günden itibaren sürdürdüğü hayırseverlik faaliyetlerinin kurumsallaşması ve gelecek kuşaklar tarafından da sahiplenmesi için tam 40 yıl önce Vehbi Koç Vakfı'nı kurduğu, Türkiye'nin ilk özel vakfı da olan Vehbi Koç Vakfı'nın eğitim, sağlık ve kültür alanlarında sayısız projelerin gerçekleştirilmesine öncülük ettiği bildirildi.
Açıklamada, ''Ülkem varsa ben de varım'' ilkesiyle faaliyetlerini sürdüren Vehbi Koç Vakfı ile sosyal sorumluk bilincinin her kuşağa güçlenerek aktarıldığı ve bugün Koç ailesinin 3. kuşağı tarafından ''sosyal sorumluluk bilincinin'' iş stratejilerinin vazgeçilmez bir parçası durumuna geldiği kaydedildi.
Koç ailesi, 2007 yılında Dünya Anıtlar Vakfı (World Monuments Fund) tarafından, her yıl dünya kültür mirasına katkıda bulunan kişi ya da kurumlara verilen ''Hadrian Ödülü''nün de sahibi olmuştu.

-ANDREW CARNEGIE VE CARNEGIE HAYIRSEVERLİK MADALYASI-

1835-1919 yılları arasında yaşayan İskoç asıllı ABD'li sanayici Andrew Carnegie, 1870'li yıllarda Carnegie Çelik şirketini kurdu. Çelik endüstrisindeki başarısıyla ''Sanayinin Kaptanları'' arasında gösterilen Carnegie'nin şirketi 1890'lı yıllarda dünyanın en büyük ve karlı işletmesi durumuna geldi. Carnegie, şirketini 1901 yılınmda J.P. Morgan'a satmış ve geri kalan yaşamını o dönemde hiç örneği görülmemiş bir yoğunlukla hayırseverliğe adamıştır. Andrew Carnegie, Carnegie Mellon Üniversitesi, Carnegie Uluslararası Barış Vakfı, Carnegie Uluslararası İlişkilerde Etik Konseyi, Carnegie Pittsburgh Kütüphanesi, Carnegie Bilim Enstitüsü gibi 20'nin üzerinde kurum oluşturmuştur.
Şirketinin satışından elde ettiği gelirin (bugün 13 milyar dolar olarak hesaplanıyor) yüzde 90'ını hayır işlerine bağışlayan Carnegie, kaynaklarını daha çok eğitim, küresel barış ve bilimsel araştırmalara ayırmıştır. Hayırseverlik ve sosyal konularla ilgili türlü yayınlara düzenli olarak yazılar da yazan Carnegie'nin yaşam görüşü ve hayırseverliğe bakışı bu alandaki kimi felsefe ve doktrinlere esin olmuştur. Carnegie, insanın yaşamının ilk üçte birlik kısmını eğitimine, ikinci üçte birlik kısmını para kazanmaya ve son üçte birlik kısmını ise kazandığı paranın tümünü yardım işlerine harcamaya ayırmasını ve kimsenin zengin olarak ölmemesi gerektiğini savunmuştur.
Bu arada Carnegie'den yapılan açıklamada, Koç ailesinin bu ödülü alan 7. uluslararası aile olduğu belirtildi.
Daha önceki yıllarda ödülü alan aileler şunlar:
2001: Rockefeller ailesi, Gates ailesi, George Soros, Ted Turner, Irene Diamond, Brooke Astor, Walter ve Leonore Annenberg
2003: Sainsbury ailesi ve Dr. Kazuo Inamori
2005: Hewlett ailesi, Packard ailesi, Cadbury ailesi, Ağa Han, Sir Tom Farmer, Agnes Gund
2007: Eli Broad, Heinz ailesi, Mellon ailesi ve Tata ailesi
2009: Koç Ailesi, Michael Bloomberg, Sanford ve Joan Weill, Gordon ve Betty MooreHayırsever işadamı Andrew Carnegie'nin anısını yaşatmak üzere 2 yılda bir verilen ödülü Koç Ailesi adına New York'ta düzenlenen ödül töreninde alan Koç Holding Şeref Başkanı Rahmi Koç, ''ödülü Koç Ailesi adına aldıklarını, ülke için aldıklarını, dolayısıyla çok mutlu ve memnun olduklarını'' söyledi.

Rahmi Koç, ödülü almasından önce Türk gazetecilere yaptığı açıklamada, ödülü almaktan onur duyduklarını ve ödülün ABD dışındaki ülkelerde birkaç aileye verildiğini belirterek, ödülün Türkiye'den bir aileye verilmesinin hem ülke, hem de aile açısından büyük önemi olduğunu bildirdi.

Koç, aile kültürlerinin yalnızca ''vermekle'' kısıtlı kalmadığını belirterek, aile kültürlerinin son derece derin olduğunu, ailenin birarada olması, aile üyelerinin birbirlerine saygı göstermelerinin ve aynı yönde düşünmelerinin Vehbi Koç tarafından çocuklarına verilen bir eğitim, gelenek ve görenek olduğunu, hayırseverliliğin de bunun uzantısı olduğunu kaydetti.

Babası Vehbi Koç'un vakıflar yasasının çıkması ve bağışta bulunmanın vergiden muaf olması için 23 yıl uğraştığını ve Türkiye'de ilk vakfı kurduğunu hatırlatan Koç, ''(Vehbi Koç) Koç Holding'in yüzde 10 hissesini Koç Vakfı'na başlangıç olarak verdi ve her yıl biz de vakfa gerek şahsen gerek şirketlerimiz vasıtasıyla yardımda bulunuyoruz. Dolayısıyla vakıf olarak eğitim, sağlık ve kültür olan 3 ana sektörde her sene belirli bir yatırım yapmak üzere biz de ailece onun bize verdiği yoldan gidiyoruz. Ablam Semahat Arsel vakfımızın başkanı, ben de ikinci başkanıyım, dolayısıyla hep beraber o istikamette memleketimizin her sorununa yardımcı olmaya çalışıyoruz'' dedi.
Koç, bir soru üzerine Carnegie Hayırseverlik Madalyası gibi benzer ödüllere ailece daha önce de layık görüldüklerini, ancak bu ödülün son derece büyük bir ödül olduğunu belirterek, ''Ama buradakiler diyorlar ki en büyük ödül budur ve bu ödülün özel bir önemi var, bu ödülü bilhassa Amerikalılar çok takdir ediyor'' diye konuştu.

Koç, başka bir soru üzerine, vakfın 5 yıllık projeleri olduğunu ifade ederek, ''Ama biz projelerimizi bitirmeden söylemek istemiyoruz, hem memleket içinde hem de dışında projelerimiz var'' dedi.

Sorunların küresel olması dolayısıyla vakıfçılığın da sınırları aştığını vurgulayan Koç, dünyadaki tüm vakıfların kendi ülkelerinin dışındaki ülkelerde de açlık, çevre ve eğitim konularında gerek işbirliği yaparak, gerekse doğrudan yardım etmeye çalıştıklarını belirterek, ''Vermek (vakıfçılık) artık bir ülkeye mahsus değil, ülkeler hududu dışına çıkıyor. Nasıl ki ticaret hudutlar dışına çıktıysa ve global bir hareket haline geldiyse vakıfçılık da dünyada yavaş yavaş o hale geliyor, çünkü sorunlar müşterek'' diye konuştu.


-SEMAHAT ARSEL-


Vehbi Koç Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Semahat Arsel de, Vakfın 40. kuruluş yılında Koç ailesi olarak bu ödülü almaktan mutluluk duyduklarını ve bunun kendilerine Allah tarafından verilen bir hediye gibi olduğunu ifade ederek, ''Ben, Vehbi Koç'u hatırladım, o bu anı görse çok mutlu olurdu diye düşünüyorum, çünkü arzusu kendisinden sonraki nesillerin de kendi kurduğu vakıfçılığı devam ettirmesi ve memlekete hizmet etmesiydi ve bu da gerçekleşiyor. Bizden sonraki nesil de aynı duygularla ve kafayla gelişti, herhalde bu bir aile terbiyesi, ondan dolayı mutluyum'' dedi.

Bundan sonra vakıfçılığın uluslarararası işbirliğine gittiğine dikkati çeken Arsel, Carnegie Ödülü'nün de verilme nedenlerinden birinin bu olduğuna inandığını sözlerine ekledi.York Public Library binasında düzenlenecek törenle takdim edilecek.
AA
Fotoğraflar: AA