Türkiye ve Ermenistan arasında imzalanan protokole her ne kadar Ermeni Diasporası karşı çıkıyor olsa da, Suriye'de yaşayan Ermeniler ise büyük destek veriyor.

Ağırlıklı olarak Suriye'nin Halep kentinde yaşayan Ermeniler, Türkiye ile Suriye arasında karşılıklı vizenin kaldırılmasının ardından protokolün de hayata geçirilmesi ile vizesiz Türkiye'yi ziyaret ederek, karayoluyla Ermenistan'a gidecekleri günün hayalini kuruyor. Bu açıdan hem protokol neticesinde Türkiye Ermenistan sınır kapısının açılması ihtimali, hem de Türkiye ve Suriye arasındaki vizenin kaldırılması buradaki Ermenileri fazlasıyla memnun etmiş görünüyor.

Diasporanın aksine bölgede barış ve kardeşliğin hüküm sürmesini arzu ettiklerini belirten Halepli Ermeniler, Türkiye ile Suriye arasındaki yakınlaşmayı örnek göstererek benzer bir ilişkiyi Türkiye ile Ermenistan arasında da olmasını arzu ettiklerini dile getiriyorlar. Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan protokolü desteklediklerini ifade eden Ermeniler, Türkiye ile Suriye arasında vizenin kaldırılmasına da çok seviniyor. Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan protokolün hayata geçirilmesi ile sınırların açılacağı günü dört gözle bekleyen Suriyeli Ermeniler, vizesiz olarak Türkiye'yi gezerek karayolu ile Ermenistan'a gidecekleri günün özlemiyle yaşıyor.

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından 1915 yılında Tehcir Kanunu ile Suriye'ye gelen Ermenilerin büyük bir kısmı Halep kentinde yaşıyor. Çeşitli meslek dallarında uzman olan Ermeniler ticaret, el sanatları, kuyumculuk gibi mesleklerde çalışarak geçimlerini sağlıyor. Ermeniler, Halep kentinde Türkiye Suriye Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Birinci Bakanlar Toplantısı ile vizenin kaldırılmasını, Türkiye Suriye yakınlaşması ve Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan protokolle ilgili düşüncelerini Cihan'la paylaştı.

"VİZENİN ARDINDAN PASAPORTLARIN DA KALDIRILMASINI BEKLİYORUZ"

Dünyada ve çevrelerindeki gelişmelerin oldukça farkında olan Halepli Ermeniler, iki millet arasındaki sorunların bir ömür boyu sürmeyeceğine inanıyor. Yüzyılı aşkın süredir iki millet arasındaki kutuplaşmanın kimseye fayda sağlamadığı fikrini savunun Ermeniler, "Bu sorunları ne biz ne de bizden önceki nesil görmedi. Bu sorunlar artık bir şekilde hallolması gerekir." görüşünü dile getiriyor.

Halep'te gümüş işlemeciliği yapan Hratch Kasparyan, Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkileri "mümtaz"i yani "çok güzel" olarak tanımlıyor. Gerek ekonomik, gerek kültürel alanda Türkiye ile Suriye arasındaki gelişen ilişkilere dikkat çeken Kasparyan, "Her iki ülke arasında, ekonomik, kültürel ve halklar arasında çok iyi bir ilişki var. Özellikle vizenin kaldırılması ile bu ilişkiler çok daha iyi olacak. Vizenin kaldırılmasına müteakip pasaportlarında kaldırılmasını arzu ediyoruz. Artık kimlikle Türkiye'ye gitmek istiyoruz." diyor.

"TÜRKİYE'Yİ SEVİYORUM, İYİ BİR HALKI VAR"

Daha önce Türkiye'yi pek ziyaret etme imkânı bulamamaktan yakınan Kasparyan, "Artık Türkiye'yi ziyaret edebileceğiz. Görüyoruz; Türkiye'nin çok güzel tabii mekânları var. Buraları artık rahat bir şekilde gidip görme imkanımız olacak. Vizenin kaldırılması hem bizi hem de burada yaşayan herkesi memnun etti." şeklinde konuşuyor. Eskiden çok imkan olmamasına rağmen az da olsa Türkiye'ye gittiğini aktaran Gümüş ustası Kasparyan, "Türkiye'ye 2 yıl önce gitmiştim. Artık şartlar çok daha iyi oldu bundan sonra daha sık gideceğim. Çünkü ben Türkiye'yi çok seviyorum. Çok iyi bir halkı var. Tekrar Türkiye'ye gideceğim." diyerek Türkiye'ye sevgisini dile getiriyor.

Kasparyan, Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan protokol konusunda ise "Türkiye ile Ermenistan arasında protokol imzalanması çok güzel ve olumlu bir düşünce. Geleceğin çok daha iyi olmasını umut ediyoruz. Bu anlaşma çerçevesinde arazi konusu soykırım konusunu da ele alıp anlaşsınlar istiyoruz." diyerek siyasilerden bu sorunları çözmelerini istiyor.

Halep'te diş hekimliği yapan Rafi Kasparyan da Türkiye ile Suriye arasında yapılan anlaşmayı çok olumlu bir gelişme olarak görüyor. İlk olarak hem Suriye hem de Türk liderlerin bir araya gelerek anlaştığına dikkat çeken Rafi Kasparyan, "Vizenin kaldırılması çok iyi bir olay. İnşallah önümüzdeki dönemde pasaportları da kaldırırlar. Bu sınırları kaldırıp halkları birleştiren bir gelişmedir. Lübnan ile Suriye arasında vizenin kaldırıldığı gibi Türkiye ile Suriye vizeyi kaldırdı. Gerçekten çok iyi bir ilişki var iki ülke arasında. Bu gelişme gelecek için müjdeleyici bir adım olmuştur." diyerek görüşlerini aktarıyor.

"TÜRKİYE YERYÜZÜNÜN CENNETİ"

Vizenin kaldırılması ile Türkiye'yi ziyaret etmekten büyük bir mutluluk duyacağını ifade eden diş hekimi Kasparyan, "Türkiye yeryüzünün cennetidir. Çok güzel bir memleket." diyor. 3 yıl önce Türkiye'yi ziyaret ettiğini söyleyen Kasparyan, "Antalya, Mersin, Alanya, Antakya'yı gezdim. Çok güzel yerlerdi. Ayrıca halkı da çok iyiydi. Kısacası Türkiye çok güzel bir memleket." diyerek hayranlığını ifade ediyor.

"TÜRKİYE İLE ERMENİSTAN PROTOKOLÜ ÇOK DAHA ÖNCEDEN İMZALAMALIYDI"

Türkiye ile Ermenistan arasındaki sınırların kapalı olduğuna dikkat çeken diş hekimi Kasparyan, "Komşu iki ülke arasında sınırlar kapılı. Öyle ki uçağa bindiğimizde uçak Türkiye üzerinden gideceğine Rusya'ya gidip oradan Ermenistan'a geçiyordu." diye anlatıyor. Şimdi ise iki ülke arasında bir anlaşma olduğunu belirten Kasparyan, Türkiye ile Ermenistan arasında yakınlaşmayı "çok olumlu bir gelişme" olarak değerlendiriyor. Kasparyan, "Protokolün imzalanması başlangıç olarak ilk adım olarak çok mükemmel oldu. Bu daha önceki yıllarda olması gerekiyordu. Şimdi olmasına da tabi ki bir engel yok. Bundan sonra da hassas konularda bir anlaşma olması gerekir. Bunlarda konuşarak halledilsin." diye konuşuyor.

"BİZDEKİ YAŞLILAR GENÇLERE GÖRE DAHA MUTAASSIP"

Ayrıca Kasparyan, Ermeni gençlerin yaşlılara nispeten çok daha açık görüşlü, yaşlıların ise hâlâ katı düşüncede olduklarını belirtiyor. Kasparyan, "Benim babam ya da dedelerim bu konularda çok mutaassıp ve katı düşünüyor. Ermeni ve aynı zamanda Suriyeli vatandaş olarak bana göre bu gelişmeden çok mutluyum. En azından Türkiye'ye gidip gelebilirim. Ermeni olarak Türkiye'ye gitmemiz yasak ya da yasağa yakın bir durum vardı. Şimdi ise iki ülke arasında bir yakınlaşma olursa bu ekonomiye de yansır. Bana göre çok güzel oldu." şeklinde sözlerini tamamlıyor.

Halep'te oto elektrikçi olarak çalışan Avadis Kalaycıyan adlı başka bir Ermeni vatandaşı da vizenin kaldırılmasını halkların çıkarına bir gelişme olarak değerlendiriyor. Kalaycıyan, "Türkiye'ye vizeyle gidiliyordu. Vizeye başvuruyorduk ve sonuç bekliyorduk. Şimdi ise özgürüm. Pasaportla istediğim zaman atlayıp Türkiye'ye gidebilirim. Normal bir şekilde arabama atlayıp gederim. Böylesi çok daha iyi oldu." diye konuşuyor.

Daha önce Türkiye'ye gitme fırsatı bulamadığından yakınan Kalaycıyan, "Benim yaşım 60'a dayandı. Şimdiye kadar Türkiye'ye gitme durumum olmadı. Şimdi ise vize kalktı. Türkiye'ye gitmek, Halep'ten Şam'a gitmek kadar kolay oldu. İnsan buradan otogardan binip giderek, Türkiye'deki yakınlarını görebilir. Tabi ki çok güzel bir durum oldu." diyerek sevincini dile getiriyor.

"NE BU NE DE ÖNCEKİ NESİL, BAHSEDİLEN OLAYLARI GÖRMEDİ"

Türkiye'nin Ermenistan ile protokol imzalamasını değerlendiren Kalaycıyan, "Ben insanların birbirlerine gidip birbirlerini sevmelerini istiyorum. Tabi daha kötü olaylar yıllar önce oldu. Bu nesil değil, daha önceki nesil de yaşananları görmedi, bilmiyor. Onun için herkesle sevgi ve barışın olmasını arzu ediyorum. Ben de tam bunu kastediyorum." diyerek barış ve sevgi mesajı veriyor. Kalaycıyan, "Benim yaşımdaki biri bu tür şeylere önem vermemesi gerekiyor. Onun için önemli olan sevgi ve barış olmalı. İnsanların bir birine gidip gelmeleri önemli olmalı. Bu bahsedilen olaylar çok önceden yaşandı. Bunları düşünmemeliyiz artık. Bu tür şeylere artık kafa yormamalıyız. Ben bugün şunu istiyorum; ben, benim çocuklarım ve torunlarım çok iyi olsunlar. İyi yaşasınlar. Bunu arzu ediyorum." arzusunu dile getiriyor.

Kalaycıyan Ermeni olarak gündeme gelmekten de rahatsız olduğunu söylüyor. "Ben Ermeni olmadan önce Suriyeliyim. Suriye vatandaşıyım. Bunun için Suriye'nin çıkarı neyse benim de çıkarım olmalı. Ben 8 yaşındayken ailem Kilisten, Suriye'nin Azez şehrine ordan Halep'e geldi. Şimdi Suriye'deyim. Suriye vatandaşıyım. Allah bize Suriye'yi ve Suriye halkını bağışlasın." diye konuşuyor.

ARAPLARIN NAİM SÜLEYMANOĞLU'SU OLARAK BİLİNEN HACOYAN: HAYALİM TÜRKİYE VE ORADAN KARAYOLUYLA ERMENİSTAN'A GİTMEK

Arapların "Naim Süleymanoğlu"su olarak tanınan halterci Ermeni asıllı Haçi Hacoyan, Arap ülkeleri arasında yapılan birçok halter müsabakasında altın madalya alarak birinciliği göğüslemiş. Sakarya'da 1998 yılında gerçekleştirilen turnuvada altın madalya kazanan halterci Hocoyan da Türkiye ile Suriye arasındaki yakınlaşmadan ve özellikle vizenin kaldırılmasından duyduğu memnuniyeti dile getiriyor. Hacoyan, "Türkiye ile Suriye arasında vizenin kaldırılması her alandaki ilişkileri artıracak. Özellikle ekonomi, ticaret, turizm alanındaki ilişkileri çok olumlu katkısı olacak. Bu şekilde hem biz Türkiye'yi ziyaret edeceğiz. Hem de Türkler buraya gelir. Bu da iki ülkeyi bir ülke haline getirecek." diye anlatıyor.

Türkiye ile Ermenistan yakınlaşması hakkında ise Hacoyan, "Türkiye ile Suriye arasında vizenin kaldırılmasıyla beraber Ermenistan ile protokol imzalanması çok iyi oldu. Biz bu şekilde buradan vizesiz bir şekilde Türkiye'ye gidebiliriz. Türkiye'yi gezerek kara yolu ile Ermenistan'a da geçebiliriz." ifadelerini kullanıyor. Daha önce Türkiye üzerinden Ermenistan'a gidemediklerini, Gürcistan'dan Ermenistan'a gittiklerini anımsatan ünlü halterci, şöyle ekliyor: "Bu da çok uzun bir mesafe. Aynı zamanda masraflı oluyordu. Şimdi ise çok avantajlı oldu. Suriye Türkiye arasında vize kalktı. Daha önce bize çok pahalı geliyordu. Uçak parası ve değişik masraflar vardı. Gidemiyorduk. Şimdi ise çok ucuza Türkiye oradan da Ermenistan'a gitme umudu doğdu." Hacoyan, şimdi artık karayolu ile Türkiye üzerinden Ermenistan'a gideceği günlerin hayalini kurduklarını dile getiriyor.

(CİHAN)