Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, "Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan protokollere" ilişkin olarak Merkez Karar Yönetim Kurulu (MKYK) sonrası bir açıklama yaptı.

Protokoller

Konuşmasında Bakü'nün gönlünü alan Erdoğan, "Ermenistan işgal ettiği topraklardan çekilmedikçe olumlu tavır içinde olmamız mümkün değil" dedi.

Erdoğan bir soru üzerine, "Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan'ın çarşamba günü Bursa'da oynanacak Türkiye-Ermenistan maçına geleceğini umuyorum. Ancak kendi takdiridir" ifadesini kullandı.

Başbakan Erdoğan, Türkiye ile Ermenistan dışişleri bakanlarının dün, ilişkilerin normalleşmesiyle ilgili protokol imzaladıklarını anımsatarak, "Bu imza ve tören önemli bir adımdır. Bu adımdan bizler memnuniyet duyuyoruz" diye konuştu.

Erdoğan, "Şimdi diyalog kapsamında bölgemizdeki sorunların barışçı yollarla çözümlenmesi konusunda örnek bir gelişme sergilenmiştir. Bizim siyasi irademiz, samimi isteğimiz Ermenistan ile sorunlarımızın müzakere yoluyla hallolmasıdır. Bunlar hallolduğu takdirde Türk milleti ile Ermeni milleti arasında her alanda çok geniş iş birliği imkanları doğacaktır. Biz hükümet olarak böyle bir yolun aslında önünü açtık" dedi.

Erdoğan şunları kaydetti:

"Hatırlayın, 2005 yılında ben Sayın Koçeryan'a bir mektup yazmıştım. O mektupla bu sorunu çözelim ve Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde bir adım atalım, bir tarih komisyonu oluşturalım vs. gibi tekliflerimiz olmuştu ama cevap dahi alamamıştık. Şimdi ise diyalog kapsamında bölgemizdeki sorunların barışçı yollarla çözümlenmesi konusunda örnek bir gelişme sergilenmiştir. Hükümet olduğumuzdan beri biliyorsunuz komşularımızla 'sıfır sorun' dedik. Bizim siyasi irademiz, samimi isteğimiz Ermenistan ile sorunlarımızın müzakere yoluyla hallolmasıdır. Bunlar hallolduğu takdirde Türkiye ile Ermenistan arasında, Türk milleti ile Ermeni milleti arasında her alanda çok geniş iş birliği imkanları doğacaktır.

2 halk da bölgede bundan istifade edecektir. Biz hükümet olarak böyle bir yolun aslında önünü açtık. Ama tabii son söz TBMM'ye ait. Şimdi temennimiz odur ki, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki Yukarı Karabağ ve işgal altındaki Azeri toprakları sorunu aynı şekilde çözüm yoluna girsin. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki sorunlar çözüm yoluna girerse kamuoyumuz Türkiye Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesini daha çok benimseyecek. TBMM'nin protokolleri onaylaması da kolaylaşacaktır. Ben daha önce de söyledim, biz Dışişleri Bakanımızın dün imzaladığı protokolleri TBMM'ye sevk ederiz ama parlamentomuz bunları onaylamak için Azerbaycan Ermenistan sorunununda ne oluyor, ona muhakkak bakacaktır. Kamuoyumuz da yakından izlemektedir."

"2003'ten bu yana jestler yaptık"

Türkiye'nin 2003 yılından beri Ermenistan'a bazı jestler yaptığını, Erivan'dan kalkan uçakların Türkiye'ye seyahat edebildiğini kaydeden Erdoğan, Ermenistan vatandaşlarına vize kolaylığı sağlandığını söyledi.

Erdoğan, şöyle devam etti:

"Ülkemizde şu anda çok sayıda Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşı aslında kaçak olarak yaşıyor. 2005'de ben dönemin Ermenistan Cumhurbaşkanı'na az önce söylediğim mektupla; 'Gelin suçlamalardan, iddialardan vazgeçin. Şu tarih meselesini, 1915 olaylarını tarihçilerden ve uzmanlardan oluşturacağımız ortak tarih komisyonu ele alsın. Ne varsa bilimsel yöntemlerle araştırsınlar, arşivlere baksınlar, tarihi gerçekleri ortaya koysunlar. Elde edilecek sonucu, kararı biz değerlendirelim, ona göre kararımızı verelim'. Parlamentomuzda oy birliğiyle bunu destekledik.

İmzalanan protokollerde böyle bir mekanizma nihayet öngörüldü. Biz Ermenistan ile gerçek anlamda iyi komşuluk ilişkileri kurmak istiyoruz. Komşuyuz, Türk ve Ermeni milletleri yüzyıllarca birlikte yaşadılar. Diyoruz ki 'Niye refahı paylaşmayalım? Niye geçmişteki dostluğa değil de acı dönemlere takılı kalalım? Niye yeni nesillere dostluk değil de husumet bırakalım'. Aslında bunların hepsi başarılabilir. Bizim beklentimiz Ermenistan'ın uluslararası hukukun ilkelerine ve gereklerine uyması, Güney Kafkasya'nın kalıcı barışın, dostluğun, istikrarın ve refahın hüküm sürdüğü bir bölge haline gelmesi.

İhtilafların çözülmesini istiyoruz. Tüm sınırların birlikte açılmasını istiyoruz. Ancak Azerbaycan Parlamentosunda ifade ettiğim gibi yine söylüyorum; eğer işgal altındaki Azeri topraklarından Ermenistan çekilmediği sürece Türkiye de bu konuda olumlu bir tavır içerisinde olamaz. Minsk Üçlüsü'ne biz bunu söylüyoruz. Ben bu konuyu Sayın Obama'ya da açtım, Sayın Medvedev'e de açtım ve bu süreci hızlandırması noktasında kendilerinden ricada bulundum. Minsk Üçlüsü'nün görevi çünkü bu. Bu süreci onlar hızlandıracak olurlarsa inanıyorum ki Türkiye Ermenistan arasındaki bu iki protokol de süratle yol alacaktır, süratle neticeye kavuşacaktır."

Bakü'ye Sıcak Mesaj

Erdoğan, "Şimdi temennimiz odur ki, Azerbaycan ile Ermenistan arasında Yukarı Karabağ ve işgal altındaki Azeri toprakları sorunu aynı şekilde çözüm yoluna girsin. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki sorunlar çözüm yoluna girerse kamuoyumuz Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesini daha çok benimseyecektir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin protokolleri onaylaması da kolaylaşacaktır. Biz Dışişleri Bakanımızın dün imzaladığı protokolleri Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk ederiz ama parlamentomuz bunları onaylamak için Azerbaycan-Ermenistan sorununda ne oluyor, ona muhakkak bakacaktır" dedi.

Sarkisyan'ın Türkiye'ye Gelmesi

"Ermenistan ile imzalanan protokolün Meclis'te ne zaman görüşüleceğinin" sorulması üzerine Erdoğan, "Tabii şu anda bir takvim önümüzde var ve bu takvimi, özellikle de grup başkan vekillerimizle de bir değerlendirmesini yapacağız. Grup başkan vekillerimizle değerlendirmeyi yaptıktan sonra Meclis takvimine göre, bunu Meclisimize sevk edeceğiz. Meclisimize sevk ettikten sonra da artık o Meclis'teki süreç, tamamen Meclis'in inisiyatifi dairesinde yürüyecektir."

Başbakan Erdoğan, "Bu ayın 14'ünde, Türkiye ile Ermenistan arasında milli maç var. Bu konuda Sarkisyan'dan maça gelme konusunda bir yanıt geldi mi? Yine bu tarihten önce protokol Meclis'e gelebilir mi? Demokratik açılım konusunda gönderdiğiniz mektup ile ilgili Baykal'dan yanıt geldi mi?" sorularına karşılık şunları kaydetti:

"Ben Sarkisyan'ın maça geleceğini umuyorum, kuvvetle de buna inanıyorum. Fakat, tabii çarşamba gününe kadar burada bir süreç var. Kendileri belki kararını son anda verebilir. Tabii onlar böyle bir şeyi ne zaman açıklarlar bilemem. Temennimiz de odur ki, bu maça gelsinler, Türkiye olarak, tabii bizim de artık maalesef iddiamız kalmadı. Bu, anlaşmaların imzalanmasından sonra bir anlam da kazanır. Tam bir dostluk maçına dönüşür diye inanıyorum. Artık onların vereceği karara bağlı. Ama ben geleceğini umuyorum. Diğer soruya gelince, Sayın Baykal'dan henüz bana gelmiş bir yazılı cevap yok. Herhalde kendilerinden bugün yarın bir yazılı cevap gelecektir. Bu yazılı cevaba göre de bizler açılım sürecine yönelik olarak takvimimizi çalıştırmaya başlayacağız."

Erdoğan, "Ermenistan ile gerçek anlamda iyi komşuluk ilişkileri kurmak istediklerini" belirterek, diğer komşu ülkelerle kurulan iyi ilişkileri örnek verdi.