ÖSYM 2009 verilerine göre 1 milyon 324 bin 197 öğrenci ÖSS'ye girdi. Sıfır puan alarak, bu yıl sistemi daha bir sorgulanır hale getiren 29 bin 927 aday dışında, 1 milyon 87 bin 409 kişi dört yıllık lisans programları barajı olan 165 ve daha üzeri puan aldı. İyi bir üniversiteye girmek için yüzdelik dilimin en üst sıralarında yer almak gerekiyor. Üniversitelerin 400 bin civarındaki kontenjanı düşünüldüğünde, 1 milyon civarında öğrenci yükseköğretimin dışında kalacak. Bazıları gelecek yıl beklentisiyle yeniden ÖSS maratonuna hazırlanacak olsa da gün geçtikçe popülaritesi artan yurtdışında üniversite eğitimi ciddi bir alternatif oluşturuyor.

Her yıl 25 bin civarında öğrenci daha iyi bir gelecek ve iş imkanı için yurtdışındaki üniversitelere yöneliyor. ABD'den Avrupa ülkelerindeki üniversitelere; Rusya, Bulgaristan, Bosna-Hersek ve Kırgızistan'a, KKTC'ye, yurtdışındaki üniversitelerin Türk gençlerine sunduğu fırsatlar 3 gün sürecek bu dizide anlatılacak. Ülkelerin eğitim sistemi, üniversitelere nasıl başvurulduğu, yurtdışı eğitimin maliyeti, konaklama ve okurken çalışma olanakları gibi yurtdışında üniversite eğitimi hakkındaki sorularınıza bu dizide yanıtlar bulacaksınız.

Yeni dünyalar yeni umutlar

ABD
ÖSS sonucuyla bir bölüme yerleşemeyen ya da kazandığı bölümden memnun olmayıp daha iyi eğitim almak ve yurtdışı tecrübesi kazanmak isteyenler için ABD önemli fırsatlar sunuyor.

ABD'de en çok tercih edilen bölümlerin başında işletme, bilgisayar bilimleri, mühendislikler, halkla ilişkiler, iktisat ve turizm geliyor. Tercih edilmeyen bölümler ise tıp, diş hekimliği, veterinerlik, eczacılık, hukuk; bu bölümlerde  denklik için ya Türkiye'de yeniden sınava girilmesi ya da fark dersleri alınması gerekiyor.

ABD'de her eyalet kendi eğitim sistemini düzenliyor. Ancak üniversitelerin özerkliğini ve özgünlüğünü koruyarak aralarında bir standart oluşturmaya giden 50 eyalet, bağımsız bilim kurulları oluşturmuş. Bu sayede bir üniversiteden diğerine kolaylıkla transfer olunabiliyor. ABD'de özel, eyaletlere bağlı ve eyaletler tarafından yönetilen üniversite ve kolejler bulunuyor. Alınan derece, diploma, eğitim süresi ve programlar üniversiteden üniversiteye değişiklik gösteriyor. ABD'de lisans, yüksek lisans ve doktora olarak 3 tip eğitim derecesi sunuyor. Bazı üniversitelerde de değişik profesyonel dereceler veriliyor. Her programın kendi özgü şartları bulunuyor ve bunların eğitimin daha en başında iyi öğrenilmesi gerekiyor.

Kayıt tarihleri

ABD'de okumanın birinci kuralı dil eğitimi. Türkiye'de hazırlık sınıfı okumamış olanların 38 hafta, okumuş olanların ise 6 aylık bir program görmeleri gerekebiliyor. Amerika'da okulların kayıtları hangi eyalette olduğuna bağlı olarak eylül ve ocak aylarında yapılıyor. Kredili sistemde eğitim olduğu için martta da kayıt alınıyor.

Başvuru şartları

ABD'de bir üniversiteye başvurmak için ÖSS'ye girmiş olmak şartı aranmıyor. Ancak öğrenci daha sonra Türkiye'deki bir üniversiteye geçiş yapmak isterse ÖSS'ye girmiş olması gerekiyor. İdeasas Yurtdışı Eğitim Danışmanlık'tan Fahrettin Penbe'nin verdiği bilgiye göre, ABD üniversitelerinin çoğunun YÖK tarafından tanınmasına rağmen gidilecek okulun denkliğinin tanınıp tanınmadığına gitmeden önce bakmak çok önemli. ABD'de üniversitelere kabulde; lise ortalaması (transkript veya not çizelgesi), niyet mektubu (essay), referans mektubu ve yabancı dil sınavı TOEFL'dan en az 500-550 puan isteniyor. Bazı üniversiteler teorik donanım dışında sosyal aktivitelere de dikkat ediyor; bu yüzden öğrencinin varsa sahip olduğu tüm sertifikalar başvuruda sunulmalı.

Okul ücretleri

ABD'de üniversite ücretleri dönemlik ödeniyor. Eğitiminin yıllık maliyeti Community College'larda 4.500 - 12.000 dolar arasında, 4 yıllık fakültelerde okul eyalet üniversitesi ise 12.000 - 38.000 dolar arasında, özel üniversite ise 24.000 - 44.000 dolar arasında değişiyor. ABD üniversitelerinde geniş burs imkanları sunuluyor. Üniversitelerde spor ve sanatta başarılı öğrencilere ve lise ortalaması yüksek olan öğrencilere yüzde 70'e varan burslar veriliyor.

Konaklama
Öğrencilere ilk yıllarında yurt tahsis etme zorunluluğu bulunan üniversiteler, öğrencileri 'Nerede kalacağım?' diye düşünmekten kurtarıyor. İkinci yıl eve çıkmak gerekiyor. Öğrencilerin üniversite kampusunda çalışmalarına izin veriliyor. Bu para geçim ve konaklama masraflarının önemli bir kısmını karşılayabiliyor.

Lisans yapmanın en kolay yolu

ABD'de üniversiteye girişin en kolay yollarından birisi Community College'ler. ABD'de okumak isteyen öğrencilerin ilk durağı genelde bu okullar oluyor. ABD eğitim sisteminde çok önemli bir yere sahip, 100 yıllık geçmişi olan bu okullar 2 yıllık ve eğitim olanakları açısından çok farklı seçenekler de sunuyor. ABD'ye yükseköğretim için gelenlerin yüzde 40'ının devam ettiği bu okulların en büyük özelliği 2 sene sonunda sene kaybı olmaksızın 4 senelik üniversitelere geçiş imkanı vermesi. Ayrıca Community College'lerin maliyeti de diğer üniversitelere göre daha düşük. Kabul şartları üniversitelere göre daha kolay olan bu okullardan mezun olduktan sonra bir yıl ABD'de çalışma fırsatı veriliyor. Ancak Türkiye'den gidecek öğrencilerin bu okulları tercih etmesi durumunda dikkat edecekleri nokta; 2 yılın sonunda diploma denkliği için 4 yıllık bir üniversiteye geçiş yapmaları zorunluluğu. Çünkü ABD ve Kanada dışında Community College benzeri bir okul olmaması nedeniyle bu okulların diplomasının Türkiye'de geçerliliği yok.

İNGİLTERE  

Köklü gelenek ve teknolojik altyapı

İngİltere'ye pahalı olmasına rağmen her yıl binlerce öğrenci, lisans ve yüksek lisans eğitimi görmeye gidiyor. Bu rağbetin nedeni de İngilizlerin köklü eğitim sistemi, teknolojik altyapıyla donatılmış okulları ve okullarında öğrencilerine sunduğu araştırma olanakları. İngiltere'de yüksek öğrenim, üniversitelerde ve yüksekokullarda veriliyor. İngiltere'de en çok işletme, hukuk, ekonomi, iletişim, bilgisayar bilimleri, mühendislik alanları, siyaset bilimi, mimarlık ve psikoloji bölümleri tercih ediliyor. Lise eğitimini Türkiye'de tamamlamış öğrenciler, Türk ve İngiliz eğitim sistemlerindeki bir yıllık farklılık nedeniyle  'Hazırlık Yılı' olarak adlandırılan bir eğitim sürecinden geçiyor.



Başvuru şartları

İngiltere'de lisans eğitimi 3 yıl sürüyor ve MEng adı verilen ve bir yıllık yüksek lisans programına da ön kabul veren ya da bir yıl staj süresini içine alarak 'sandvich program' adı verilen programlar 4 yıl sürüyor. Tıp, diş hekimliği, mimarlık gibi programlar 5-6 yıla kadar uzuyor. 3 yıllık bir lisans derecesine doğrudan başvuracak öğrencilerin kabul belgesi alabilmeleri için aşağıdaki şartlara sahip olması isteniyor:

1. İyi derece bir lise diploması (istenen mezuniyet derecesi mezun olunan ve başvurulan okula göre farklılık gösteriyor ) ve / veya  A Level derecelerine eşdeğer kabul edilen SAT, Abitur, Fransız ya da Uluslararası Baccalaureata'sı, Matura, Maturita gibi sınav sonuçları.

2. İngilizce dil seviyesini gösteren IELTS (6-7) veya TOEFL (80-100) sınav sonucu

3. Bir akademik referans

4. Niyet mektubu

5. Sertifikalar

6. Öğrencinin geleceğe yönelik beklentileri ve ideallerini anlattığını bir yazı

Okul ücretleri

Üniversitelere göre farklılık gösterse de, ortalama olarak yıllık öğretim ücreti sosyal bilimlerde 6.250 - 7.650, fen ve teknik bilimlerde 6.500 - 10.000 tıp, diş hekimliği bölümlerinde 3.000 - 17.000 pound arasında.

Konaklama
İngiltere'de öğrenciler üniversite yurtlarında konaklayabilir. Yurt hizmetleri üniversitelerdeki Konaklama Ofisleri tarafından yürütülüyor. İngiltere'de 6 aydan uzun süreli programa katılan öğrencilere eğitim dönemleri boyunca haftada 20 saat yarı zamanlı, tatil dönemlerinde de tam zamanlı çalışma izni veriliyor.

KANADA Nano teknoloji ve uzay bilimlerinde öncü

Çok başarılı akademik kuruluşlara sahip olan Kanada'da merkezi bir eğitim sistemi yok.  Kanada'da özel üniversite çok az sayıda.  Teknoloji konusunda dünyanın en önde gelen ülkelerinden biri olan Kanada'nın mühendislik ve sosyal bilimler alanlarında ödül kazanan üniversiteleri ve araştırmalarıyla tanınmış profesörleri bulunuyor. Örneğin University of Alberta nano teknolojide öncü olmasıyla, University of Waterloo Blackberry'nin icadında, Dalhousie University ise NASA uzay araştırmalarına katkısıyla tanınıyor. Sadece tıp ve hukuk programlarına yabancı öğrenci kabul edilmeyen ülkede, Kanada Eğitim Merkezi Direktörü Köksal Ekinci'nin verdiği bilgiye göre, Türk öğrenciler en çok mekanik, mekatronik, endüstri, elektrik ve bilgisayar mühendisliği, işletme, iletişim, siyaset, politika, uluslararası ticaret, pazarlama, psikoloji, müzik, grafik tasarım ve görsel sanatlar programlarını tercih ediyor.

Başvuru şartları

Üniversiteye kabulde, lisedeki başarı not ortalaması önemli. Öğrenci, hangi bilim dalını tercih ederse etsin mutlaka 3.5 ve üstü bir not ortalaması isteniyor. TOEF IBT testinden 90 ve üstü, IELTS testinden 6.5 ve üstü puanlar almak gerekiyor. 


Denklik ve başvuru

Kanada'daki üniversitelerin neredeyse tamamının denkliği bulunuyor. Ülkenin resmi tanıtım birimi  Kanada Eğitim Merkezi ile bağlantı kurulması  gerekiyor. (Kanada Eğitim Merkezi- 0212 245 2021 / 0212 245 2023 www.studycanada.ca/turkey)


Okul ücretleri

Kanada'da üniversite ücretleri 8.000-20.000 Kanada Doları arasında, eyaletlere ve programlara göre değişiyor. Sosyal programların 8.000-15.000 Kanada Doları, mühendislik programlarının 13.000-20.000 Kanada Doları arasında bir ücreti var.

Konaklama
Kanada'da konaklama ve yeme içme giderleri yıllık ortalama 7.000-10.000 Kanada Doları.

AVUSTRALYA Ucuz ve kaliteli

Dünya üzerinde hayat standardı en yüksek kıta ülkelerinden biri olan Avustralya üniversitelerinin diplomaları uluslararası olarak tanınıyor ve eğitim maliyetleri de ABD ve İngiltere'den düşük. Başvurulacak okulların denklik durumunun YÖK'ten araştırılması gerekiyor. Avustralya'da yabancı öğrencilerin 'Foundation' denilen bilimsel hazırlık programına katılması gerekiyor.

Başvuru şartları

Avustralya'da üniversitelere girişte en az 3.0 not ortalaması, referans mektubu, TOEFL ya da IELTS sınavları giriş sınavlarında başarı şartları aranıyor.


Okul ücretleri

Yurtlarda konaklanabilen Avustralya üniversitelerinde tüm maliyetler ile birlikte harcanacak miktar sosyal bilimler için yıllık 11.600 - 18.800 dolar ve mühendislik için ise 14.100 - 21.800 dolar.

Türkiye'de herhangi bir üniversiteye yerleşemeyen veya yerleştikleri bölümden memnun olmayan öğrencilere Almanya veya Avusturya istedikleri fakültede eğitim alma fırsatını tanıyor. Moda tasarımının en iyi adresi İtalya. Mimarlık için tercih edilecek doğru ülke İspanya

ALMANYA  Mühendislik ve sosyal bilimler

Mühendİslİk ve sosyal alanlarda dünyada en kaliteli eğitim veren ülkelerden birisi olan Almanya, AB ülkeleri dışından gelen yabancı öğrencilere ayırdığı yüzde 8'lik kontenjanla iyi eğitim olanakları tanıyor. Türkiye'deki vakıf üniversitelerinden daha uygun fiyatlarla eğitim görülebilen Alman üniversitelerinin, hazırlık sınıfı da Berlitz Türkiye tarafından burada okutuluyor.

Alman üniversite öğrencileri çoğunlukla okuyacakları programları kendileri seçiyor ve profesörler de araştırma ve öğretme konularına kendileri karar veriyor. Öğrenciler kendi isteklerine ve üniversitelerin güçlerine göre okudukları okulları değiştirebiliyor. Öğrenciler farklı üniversitelerden de dersler alabiliyor.
Almanya'da 1960'lardan bu yana yaygınlaşan yüksek okullarda mühendislik, fen bilimleri, iktisadi ve sosyal dallarda eğitim veriyor. Bachelor diploması verilen pratiğe yönelik 3 yıllık eğitim verilen bu okullarda iş sahaları için gerekli beceri kazandırılıyor; master ve doktora için temel oluşturuluyor. Uygulama ağırlıklı eğitim verilen 'Fachhochschulen (Uygulamalı Bilimler Üniversitesi) denilen bu okullarda zorunlu staj uygulaması var. 

Başvuru koşulları

Almanya'da okumak isteyen öğrencilerin lise mezuniyet notu önem taşıyor. Türkiye'de ÖSS'ye girip baraj puanı geçme şartı arayan Alman üniversitelerinden bazıları da Türkiye'de benzer bir alanda lisans programına yerleştirilmiş olma şartı taşıyor. Dil yeterlilik sınavında başarılı olmanın yanı sıra Almanca sertifika da istenebiliyor. Almanya'da üniversite olarak hizmet veren müzik ve güzel sanatlarda eğitim almak isteyen öğrencilerin ise çalışmalarına bakılıyor ve yetenek sınavına girmeleri gerekiyor.

Kayıt tarihleri

Başvurular 15 Ocak ila 15 Temmuz'da yapılıyor. Alman üniversiteleri ile yaptıkları anlaşma ile Türkiye'den başvuruları ve yerleştirme işlemlerini yapacak olan Berlitz Dil Merkezi'nin direktörü Prof. Dr. Solmaz Ayarslan, bu işlemleri öğrenciler adına yürüttüklerini belirtti.

Eğitim ücretleri

Almanya'da üniversite eğitiminin maliyeti Türkiye'deki vakıf üniversiteleri ile kıyaslandığında daha düşük. Ayrıca öğrencilere tanınan çalışma imkanı bu maliyeti daha da aşağı çekiyor. Okul ücreti yıllık 600 Euro. Masraflar  dahil edildiğinde Almanya'da üniversite eğitiminin yıllık maliyeti 4.065 Euro'yu buluyor. 

Konaklama

Alman üniversitelerinde ev konforuna sahip öğrenci yurtları bulunuyor. Yurtta kalacak öğrencilerin yer bulmak için başvuruda geç kalmamaları gerekiyor.

İSPANYA Mimarlık bölümleri Avrupa'nın gözdesi

Avrupa'nın mimarlık, hukuk, tıp, ekonomi, mühendislik ve sosyal bilimler alanında en iyi öğretim yapan üniversitelerine sahip. Mimarlıkta özellikle Barcelona'daki Katalonya Politekniği Avrupa'nın en iyi bölümlerinden birisi. 

Başvuru koşulları

Türkiye'deki liseden denklik isteniyor. Gidilecek üniversitedeki derslerin lisede alınan derslerin devamı niteliğinde olması gerekiyor. Eğitim dili İspanyolca ancak bölgelerinde Katalanca, Baskça ya da Galiçya dilinde de eğitim veriliyor. İngilizce eğitim veren okullar da var. 

Yabancı öğrencilerden ortaöğretim kurumunun denkliğini teyit ettirmesi, yabancı öğrenciler için İspanya üniversitelerine giriş sınavı niteliğindeki Selectividad (PAAU) sınavına girmesi, ön kayıt yaptırıp, üniversite kontenjanından yer ayırtması ve öğrenci vizesi alması isteniyor. Türkiye'deki İspanya konsolosluklarından da işlem yapılabiliyor. 

Okul ücretleri

Devlet üniversitelerinde 1.000 Euro özel üniversitelerde 9.000 Euro. Aylık yaşam masrafları ise 650 Euro civarında. İspanya'da özellikle yıllık ücreti 5.800 Euro olan ve İngilizce verilen master programları Türk öğrenciler için cazip.

AVUSTURYA Sanat merkezi

Sanat eğitiminde yüzlerce seçenek sunan Avusturya'da, Viyana bu alandaki en önemli merkez. Aynı zamanda araştırma merkezleri olan sanat kolejleri ve üniversitelerde gençlere mesleki nitelik kazandırılıyor. Halka açıklık ilkesi benimsenen Avusturya üniversitelerinde eğitimsel gerekleri yerine getirebilen herkes, üniversite, fakülte ve kolejlere kabul ediliyor. Eğitimde fırsat eşitliği ilkesini sağlama amacını taşıyan Avusturya üniversitelerinde öğrencilere, kitap ve diğer eğitim materyaller parasız olarak dağıtılıyor. 2003 yılına kadar lisans ve yüksek lisans programlarının birlikte okutulduğu (Diplomstudium) Avusturya üniversitelerinde, yeni düzenlemeyle birlikte kademeli olarak Alman eğitim sistemine geçildi. Üç yıllık üniversite eğitimi sonrasında Bakalorya derecesine sahip olunan Avusturya üniversitelerinde, yüksek lisans ve doktoraya istenildiğinde başvurulup iki yıllık eğitimin ardından derece alınabiliyor. 

Başvuru koşulları

Almanca eğitim yapılan Avusturya üniversitelerine gitmek isteyen Türk öğrencilerin, ÖSS'de baz puanı almış olmaları gerekiyor. Avusturya üniversitelerinde Türkiye'de yerleştirildiği bölüme yakın olan bölümlerde okuma hakkını kazanan öğrencilerden, bazı bölümlerde iki ülkenin farklı lise müfredatları nedeniyle eksik dersleri tamamlaması da istenebiliyor. Lisans eğitimlerinin bir kısmını Türkiye'de tamamlamış öğrenciler, Avusturya üniversitelerine kayıt olup o zamana kadar yapmış oldukları ortak dersleri de saydırabiliyor. 

Okul ücretleri

Avusturya'da eğitim için devlet üniversitelerinde çok yüksek olmayan harçlar, Almanya'ya kıyasla daha yüksek. Harçlar, duruma göre dönem başına yaklaşık 300-400 Euro civarında.  Özel üniversitelerin ise ücretleri yıllık 10.000-15.000 Euro arası. Avusturya'daki üniversitelerde bu yıl yüzde 50 indirime gidildi. Öğrencilere aylık 600 Euro maaşla sigortalı çalışma hakkı da veriliyor. 

Konaklama
Yurt ücretleri 160-210 Euro arası, kira bedelleri ise 300-550 Euro arasında değişiyor. Diğer giderler için aylık minimum 190 Euro harcanan Avusturya'da aylık 45 Euro'ya toplu taşıma kartı alınabiliyor. Öğrenciler, aylık 17 Euro ödeyerek zorunlu sigorta yaptırmak ve öğrenci derneklerine dönemlik 14 Euro yatırmak zorunda.

İTALYA  Moda ve tasarımda öncü

İtalya'da 58'i devlete ait toplam 89 üniversite bulunuyor. Bu üniversitelerin çoğunda lisans eğitimi İtalyanca.  Devlet üniversiteleri düşük bütçeli olduğundan yabancı öğrenciler genelde özel kurumları tercih ediyorlar. Üniversite eğitiminin sorunlu olduğu İtalya'nın yabancı öğrenciye cazip gelmesinin en önemli nedeni, üniversite dışı sektördeki sanat okulları ve akademileri bulunması.

Çoğu Avrupa ülkesinde olduğu gibi, İtalyan üniversitelerinin kökleri de 11. yüzyıla kadar gidiyor. Örneğin Avrupa'nın en eskisi Bologna Üniversitesi'nin kuruluş tarihi 1088. 1947 Anayasası'yla bilim ve sanat eğitiminin ücretsiz verildiği ülkede, 1989 yılında daha önce Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olan yüksek öğrenim ve araştırma için ayrı bir bakanlık kurulmuş ve yüksek öğrenim kurumları tamamen özerkleşmiş. 

Başvuru koşulları

Türkiye'de 12 yıllık lise eğitimini tamamlayan öğrenciler İtalya'da üniversite eğitimine başlayabiliyor. Öğrencilerin Türkiye'de temel düzeyde İtalyanca bilmeleri ve İtalya'da eğitime başlayacakları yıl mayıs ayında konsolosluğa belgelerini sunarak onay almaları gerekir. 

Okul ücretleri

İtalya özellikle moda, tasarım ve sanat eğitimi ile öne çıkıyor. Eğitim ücretleri devlet üniversitelerinde 1.000 Euro, özel üniversitelerde ise 9.000 Euro civarında. İtalya'da aylık yaşam masrafı ise ortalama 650 Euro. İtalya'da yüksek lisans ve sertifika programları da Türk öğrenciler tarafından çok tercih ediliyor. Bu programlar ise İngilizce veriliyor.