ABD'nin 44'ncü başkanının ekonomik tablo dışında yüzleşmek zorunda kalacağı en önemli iç politika konusu, tıkanmış durumdaki göçmenlik sistemi olacak.

Özellikle kaçak göçmen sayısının 12 milyonu geçmesi, göçmen reformunu kaçınılmaz kılıyor. Kasım ayında seçilecek başkan, soruna bir an önce çözüm bulunmasını isteyen kaçak göçmen karşıtı kesimlerin de, göçmen taraftarı kesimlerinde yoğun baskısı altında göreve başlayacak.

Başkan George Bush, iki kere denemsine rağmen Kongre'nin Cumhuriyetçi üyelerinin muhalefeti sebebiyle göçmen reformunu gerçekleştirmeyi başaramadı. Her iki başkan adayı John McCain ve Barack Obama, reform girişimlerinde göçmenler lehine güçlü destek verdiler. McCain'in, kaçak göçmen sorununu en sıcak şekilde yaşayan Arizona eyaleti senatörü olması da, sorunun 2009 yılında çözülebileceği konusunda beklentiyi artırıyor. Sadece Arizona eyaletinde, 2003 yılından beri Meksika sınırından kaçak girmeye çalışan binden fazla kaçak göçmen hayatını kaybetti.

Pew Hispanik Merkezinin verilerine göre Arizona, 500 bin kaçak göçmeniyle ülkede en fazla kaçak göçmen oranına sahip eyalet. Amerikan Kongresinde göçmen reformu girişimlerinin başarısız olması, birçok eyalet ve yerel yönetimin kendi düzenlemelerini yapmasına sebep oldu. Bu durum da göçmenlere yerliler arasındaki tansiyonun yükselmesine yol açtı. Bazı yerel çözümler ise, mahkeme engeliyle karşılaşıyor. Uzmanlara göre, sorunun çözümü ancak federal ölçekte düzenlemeyle mümkün. Ülkede ısınan seçim gündemi kapsamında göçmen reformu konusunda en çok sorulan sorular ve cevapları ise şöyle;

Yeni ABD başkanı, göçmen reformu konusunda son 8 yılda iki girişiminde başarısız olan Bush'tan daha başarılı olabilecek mi?

2009 Ocak ayında göreve başlayacak başkan, göçmen reformunu çözme konusunda kamuoyunun baskısı altında olacak. Kongre'nin Kasım ayında matematiğinin değişmesi de başkana büyük imkan verecek. Ancak uzmanlar, reformun, ekonomi, Irak ve sağlık reformu konularının gittikçe aciliyetlerinin artması sebebiyle 2009 yılı içinde kendine Kongre gündeminde yer bulamayabileceğine de işaret ediyor.

Yeni başkanın Bush'tan farklı olarak ne yapması gerekecek?

Yeni başkanın, göçmen reformu konusunda sadece reform taslağı hazırlayan Bush'tan farklı olarak, tasarının Kongre'den geçmesi için de yoğun bir çaba göstermesi gerekecek. Ayrıca, iki parti arasında uzlaşılabilecek ortak bir reform tasarısı hazırlaması gerekecek.

Bush yönetiminin son iki yıldaki "kaçak baskınları" sürecek mi?

Kongre'de göçmen reformunun başarısız olmasından sonra Bush yönetimi, kaçak göçmenlere yönelik ABD tarihinde görülmemiş ölçüde baskıyı artırdı. Art arda yapılan kitlesel baskınlarda yakalanan yüz binlerce kaçak sınırdışı edildi. Şirketlere, kaçak işçi çalıştırmama konusunda baskı artırıldı. Bu politika, göçmen hakları savuncusu çevrelerin, iş dünyasının ve başta Katolikler olmak üzere dini grupların tepkisine sebep oluyor. Yeni başkanın İç Güvenlik Bakanlığı ile kaçak baskınlarını yapan Göçmen Polisi Dairesinin (ICE) başına atayacağı isimlerle, mevcut politikayı sürdürüp sürdürmeyeceğinin sinyalini verecek.

Göçmenlik konusu neden tartışması doğuruyor?

Göçmenlik politikası özellikle son 5 yılda tıpkı kürtaj ya da gay evlilikleri gibi iç politikadaki fay hatlarından birine dönüştü. Tartışmanın her iki tarafı da görüşlerinde oldukça katı ve tavizsiz. Tartışmanın bir tarafı, göçmenlik yasalarının zorlaştırılmasını, göçmen polisinin yetkilerinin artırılmasını ve kaçak göçmenleri ülkelerine dönmeye zorlayacak düzenlemelerle sorunun çözüleceğine inanıyor. Tartışmanın diğer tarafı ise, ülkede halen yaşayan 12 milyon kaçak göçmene yasal statü verilmeden, kaçak göçmenliği engellemeye yönelik hiçbir düzenlemenin sonuç vermeyeceğine inanıyor. Yeni başkanın, bu iki eğilim arasında bir konsensüs bulması gerekiyor.

Washington göçmen reformunda neden tıkandı?

Göçmenlik konusu sadece iki parti arasında görüş ayrılığına sebep olmuyor. Her iki parti kendi içinde de bu konuda ciddi çatlak yaşıyor. Cumhuriyetçi Partinin, iş çevrelerine ve onların çıkarlarına yakın kesimi göçmenler lehine bir reforma sıcak bakıyor. Demokrat Parti içindeyse sendikalara yakın isimler, işsizliği artırdığı ve Amerikalı işçilerin elinden işlerini aldığı gerekçesiyle göçmenler lehine düzenlemelere sıcak bakmıyor. Bu durum da gelecek başkan Demokrat da olsa Cumhuriyetçi de olsa yeni göçmen reformunun da oldukça büyük tartışmalara yol açacağını gösteriyor.

(cihan)