Yeni yıla sayılı günler kala 2010'da dünya ekonomisinin nasıl bir seyir izleyeceği en çok tartışılan konulardan birisi. Dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD'de ise iyimserlik artıyor. Ev fiyatlarındaki düşüşün yavaşlaması, işsizlik artışının yavaşlayacağına ilişkin tahminler, borsaların son dönemde gösterdiği yükseliş performansının devam edeceği beklentisi, ABD ekonomisine güvenin artmasında etkili oluyor.

ABD'de bu hafta açıklanacak olan 20 büyük kentte ev fiyatları ile ilgili veriler öncesinde tahmin yapan uzmanlar ekim ayında fiyatlardaki düşüşün yüzde 7,1 düzeyinde kalmasını bekliyor. Bu beklenti gerçekleşirse, bir yıl öncesine göre en yavaş düşüş olarak kayıtlara geçecek. 1930'lardaki Büyük Buhran sonrasında meydana gelen en kötü resesyon döneminin merkezinde yer alan konut piyasasında iyileşme sinyalleri artıyor. ABD'de S&P/Case-Schiller'in 20 büyük kentteki ev fiyatları ile ilgili endeksi mayıs ayından bu yana aylık bazda artış gösteriyor. The Standard & Poor's Supercomposite Homebuilding endeksi de haziran sonundan bu yana yüzde 22'lik bir yükseliş kaydetti. Satılan ev sayısı kasımda yıllık bazda 6.5 milyona yükseldi ve 2007 Şubatı'ndan bu yana en yüksek seviyeye ulaşıldı. Hükümetin ve ABD Merkez Bankası FED'in ev satın alma maliyetlerini azaltmaya ve satışları artırmaya yönelik önlemleri fiyatların düşüşünün yavaşlamasında etkili oldu.

Ev Fiyatları 2010'da İstikrar Kazanacak

BMO Capital Markets kuruluşunun önde gelen ekonomistlerinden Michael Gregory, Bloomberg haber sitesine yaptığı açıklamada, ev fiyatlarının istikrar kazandığını belirterek, bunun yanısıra işten çıkarmaların azaldığına ve borsalardaki yükselişin devam ettiğine dikkat çekti. Bütün bu verilerin ekonomiye duyulan güveni artırdığını dile getiren Gregory, "Ev fiyatlarının istikrar kazanması sürdürülebilir ekonomi ile ilgili iyimserliğin artmasında anahtar rol oynuyor" dedi.

New York Merkezli Conference Board'un tüketici güveni endeksinin 53 puana yükselebileceği tahmin ediliyor. Bir önceki ay 49.5 puan olan endeks şubat ayında 25.3 puana kadar gerilemişti. Son 2 yılda 7 milyondan fazla kişinin işsiz kaldığı ABD'de ekim ayında işsizlik oranı yüzde 10,2 ile 26 yılın en yüksek seviyesine çıkmıştı. Kasım ayında ise yüzde 10'a geriledi. FED, gelecek yıl dördüncü çeyrekte işsizlik oranının yüzde 9,3 ila yüzde 9,7 olmasını bekliyor. Ekonomistler işsizlik oranında geçen ay yaşanan düşüşün, artan gelirlerin ve Noel sezonunda perakende satışların indirimlerin de etkisiyle canlanmasının iyimserliğe katkıda bulunduğunu dile getiriyor.

Borsalar Yatırımcı İçin 2010'da Da Cazip

Borsalarda yaşanan coşkulu çıkış da 2010'da beklentiyi artırıyor. ABD'de S&P 500 endeksi bu yıl yüzde 25'lik bir çıkış gösterdi ve geçen haftayı son 15 ayın en yüksek seviyesinde kapattı. Avrupa'da da bölgenin gösterge endeksi olarak kabul edilen Dow Jones Stoxx 600 endeksi mart ayından bu yana yüzde 59 yükseldi. Ekonomistlere göre borsalardaki yükselişin yeni yılın ilk döneminde de devam etmesi yüksek bir olasılık.

Daha önce 4 çeyrek üst üste daralan ABD ekonomisinin 3'üncü çeyrekte yüzde 2.8 büyüdüğü açıklanmış ancak Ticaret Bakanlığı geçen hafta bu rakamı revize ederek yüzde 2,2'ye indirmişti. Revizyona gerekçe olarak tüketicilerin, tahmin edildiği kadar harcamaması, inşaat sektörünün zayıflığı, donanım ve yazılım yatırımlarının daha gevşek olması gösterilmişti. Yüzde 2,2'lik büyüme istihdam yaratılması için pek yeterli görülmüyor. Birçok ekonomist, ABD ekonomisinin gelecek yılın ilk çeyreğinde yüzde 23 büyüyeceğini tahmin ediyor. ABD ekonomisine ilişkin dördüncü çeyrek büyüme verileri 29 Ocak'da açıklanacak.

Yeni Teşvik Paketi Tartışılıyor

Nobel Ekonomi Ödülü sahibi ekonomist Joseph Stiglitz de geçen hafta yaptığı açıklamada, ABD'nin, gelecek yılın ikinci yarısında büyümesinin yavaşlayacağını, bu yüzden ikinci teşvik paketini hazırlamaya ihtiyacı olduğunu dile getirmişti. Eski ABD Başkanı Bill Clinton döneminde Beyaz Saray'da danışmanlık yapan Stiglitz, "Şimdi hazırlamazsanız ve ekonominin toparlanması zayıf olursa, muhtemelen öyle olacağını düşünüyorum, o zaman siz zor bir durumda olacaksınız" demişti. Stiglitz, ekim ayında da, istihdam piyasasının halen "çok kötü bir durumda" bulunduğunu ve ABD ile diğer ülkelerin teşvik önlemlerini çekmeye başlaması için çok erken olduğunu açıklamıştı.

Geçen yıl Nobel Ekonomi Ödülü'nü alan ABD'li Paul Krugman da geçen ay ABD'nin teşvik harcamalarını artırması gerektiği, aksi takdirde "yıllarca yüksek işsizlik riskiyle" karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunmuştu. ABD hükümeti ise, bu yıl yürürlüğe giren 787 milyar dolarlık ekonomi teşvik paketinden sonra yeni bir teşvik paketini düşünmenin erken olduğu görüşünü savunuyor.