Peres ile ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel, Tel Aviv'de gerçekleşen görüşmede, ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel sorunları da ele almaları son günlerin dikkat çekici konusu oldu. Bu görüşmelerde temelde İsrail'in, İran'ın tehditlerine karşı kendisini savunması gerektiğinin altının çizildi.

“Seçildikten sonra ilk pazar ayininde 300 bin kişiye seslenen ve “Güzel bir pazar ve güzel bir öğle yemeği diliyorum” diyerek, konuşmasını da beklenmedik bir şekilde bitiren yeni Papa, reformist bir Papa mı olacak?”

-Türk Kahvesi ABD'den Sonra Avrupa Turuna Başlıyor-

Adalet Bakanı Sadullah Ergin,  5. Büyükelçiler Konferansı’nda Türkiye’deki yargı sisteminin içinde bulunduğu duruma ilişkin olarak Türkiye’nin özellikle insan hakları konusundaki durumunu, Avrupa Konseyi’ndeki Türkiye’ye ilişkin veriler üzerinden anlatmış.

Bilindiği gibi Suriye ile gelinen noktada Türkiye’nin bir dizi tedbir alması kaçınılmaz hale geldi ve NATO nezdinde girişimler ile PATRIOT hava ve savunma sistemi talep edildi.

12 günlük ABD, ardından 5 günlük Belçika ziyaretim nedeniyle Amerika-Avrupa Türkleri arasında farklılıkları ve sorunları gözlemleme imkanı buldum. Genel anlamda gözlemlediğim, bulunduğu ülkenin vatandaşı olmak açısından ABD koşullarının çoğu Avrupa ülkesindekinden daha kolay olduğu yönünde. Almanya, Belçika gibi ülkelerde aile bileşimi kapsamında uygulamaya konulan şartlar ve kurallar Türkler için yeni zorlukları da beraberinde getirmiş durumda.

Suriye'ye desteğine rağmen ileriye dönük muğlaklığı göz önünde bulunduran Rusya, etki alanında bulunan Güney Kıbrıs ile ilgili girişimlerini son aylarda yoğunlaştırmış durumdadır. Güney Kıbrıs ise AB dönem başkanlığını 1 Temmuz’da devralmış olmakla birlikte, Yunan finans sektörüyle yakın bağları nedeniyle karşı karşıya kaldıkları devasa zararlardan dolayı hemen hemen aynı sıralarda AB’nin yardımına da başvurmak zorunda kalmış ve diğer yandan kendisine Rusya gibi güçlü ile işbirliği sürecine girmiştir. Olumsuz mali koşullar artınca Rum Kesimi Güney Avrupa hükümetlerinden farklı olarak, Rusya’dan da kaynak beklemeye başladı. Rum Hükümeti'nin Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası ile müzakerelerde pozisyonunu güçlendirmeye teşebbüs etmesi nedeniyle, Kıbrıs bankaları yeniden sermayelendirmeye ihtiyaç duyması ve bunu yapacak kaynaklarının olmayışı da yeni bir arayışa girmelerine neden oldu. Bununla birlikte Kıbrıs’ın finansal sektörü için önemli olan sadece Yunanistan değil. Rus, Ukranyalı ve Sırp işadamları için Kıbrıs’a devasa miktarda paralar yatırmış durumdalar. SSCB’nin dağılmasından sonra yeni Rusya döneminde birçok zengin Rus vatandaşı paralarını Kıbrıs Rum Kesimi Ofshore bölgesinde tutuyor. Bunlar içinde özellikle Rusya ile finansal bağlantılar diğerlerinden daha sıkı. Rum hükümeti geçen sene %4.5 faiz oranından 2.5 milyar dolarlık bir borçlanmayı Rusya'dan almıştı son aylarda yeniden Rusya’ya yakınlaşıyor ve tekrar kredi sağlamaya çalışıyor. Son günlerin bir gelişmesi olarak Rusya Cumhurbaşkanı adayı Yorgos Lillikas, Kıbrıs ile Rusya arasında enerji, araştırma ve teknoloji alanlarında ekonomik bağların daha da güçlendirilmesi ve bir savunma anlaşması imzalanmasını önerdi. Rusya Parlamentosu’nda “Kıbrıs-Rusya ilişkileri ve işbirliğinin daha da ileri boyuta taşınması perspektifi” konulu yuvarlak masa toplantısında konuşan Lillikas, Kıbrıs doğa gazının çıkarılması ile enerji alanında, ekonomik ve ticari alanlarda yeni bir strateji belirlenmesi gerektiği görüşünü savundu. Rusya'nın geçen yıldan itibaren devam eden destek çizgisi adım adım nasıl ilerlemektedir ve ne tür konular öne çıkmaktadır özetleyecek olur isek; * Rum Kesimi, Rusya ve Rus sermayesi bakımından çok cazip bir bölge durumunda. Bunun bir nedeni, kurumlar vergisinin yüzde 10 oranında ve özellikle Rusya kaynaklı sermaye için kolaylıklar sunmakta. Bu özelliği ile Rum Kesimi, önemli bir Rus sermayesine ev sahipliği yapıyor. Kaynaklara göre, Rum Kesimi Rusya'nın geçen yılki doğrudan dış yatırımlarında yüzde 20 civarında bir paya sahip bulunuyor. Fakat ekonomik sıkıntının başlamasıyla, bu şirketlerin huzuru da bozulmuş durumda. 2009 yılında Lefkoşa’ya, adada malı ve Kıbrıs bankalarında hesabı bulunan Rus işadamlarının isim listesi karşılığında para verdiğini de hatırlamak gerekiyor. Alithia gazetesi, “Kıbrıs’ta Rus Korku Filmi... Güney Kıbrıs Merkezli 59 Rus Şirketin Verileri Verilecek” başlıklı haberinde, Vladimir Putin ile siyasi karşıtları arasındaki siyasi mücadelenin; çeşitli şekillerde bankadan büyük miktarları zimmetine geçirdiğinden bahsedilen Moskova Bankasının eski iki üst düzey yetkilisinin peşinden koşmasıyla siyasi-ekonomik korku filminin yaşandığı Güney Kıbrıs’a taşındığını da yazıyordu.  *  AB'nin silah ambargosuna rağmen Rus istihbaratının ve silah şirketlerinin bazı faaliyetleri de Rum Kesimi üzerinden gerçekleşmekte olduğu anlaşılıyor. Limasol limanına sığınan bir Rus yük gemisinde 60 ton cephane bulunmasına rağmen Suriye'ye gitmesine izin verilmişti. 2004'ten beri Avrupa Birliği üyesi olan Güney Kıbrıs'ın Avrupa Birliği'nin Esad rejimine getirdiği ambargonun ihlal ederek gemiye el koymaması, geminin rotasının değişeceği konusunda muğlak bir söz aldıktan sonra gemiyi bırakmaları, Rusya'ya desteklerinin ve  itiraz edemeyişin açık göstergesi idi. Nihayetinde gemi Suriye'nin Tartus limanına demirlemiş ve yükünü boşaltmıştı. * Güney Kıbrıs'ın Rus etkisi ve ilgisi altında olması hakkında ilginç bilgilere ulaşmak mümkün. Guardian gazetesinde, Güney Kıbrıs’la Rusya arasındaki ilişkilerin ele alındığı bir yazıda, binlerce Rus’un yaşadığı Limasol kentinin Rus okulları, Rus radyo istasyonları, kürk manto, kefir ve Baltika satılan dükkanlarıyla, Rusya'nın bir parçası haline geldiğini, kentin ‘Limasolgrad’ olarak anıldığını aktarıyor. * Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Güney Kıbrıs'ı hararetle destekliyor ve Kıbrıs Türk devletinin karşısında yer alıyor. * Güney Kıbrıs, bankalarının Yunan yatırımcılarla aldığı risk 23 milyar Euro’yu aşıyor. Bu rakam Kıbrıs Rum Kesimi’nin 17,3 milyar Euro’yu bulan 2011 gayri safi milli hasılasından çok daha fazla durumda oluşmuş durumda ve Rum Kesimi bankalarının muazzam borçları bulunuyor. IMF'ye göre Rumların milli gelirinin 8 katı borçları bulunuyor. Bu zor süreçte borç için müttefiki Rusya'ya başvuruda bulunan Rum Kesimi, mali açığını kapatabilmek amacıyla Rusya'dan geçen yıl piyasa faizinin altında oldukça yüklü bir borç almıştı. Yeni talep edilen Rus kredisinin miktarının 5 milyar Euro'yu bulabileceği ifade ediliyor.  * Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Dimitris Hristofyas da Rusya’dan alacakları borcun egemenlik haklarına herhangi bir zarar vermeyeceği savunmasında bulunurken, yaz aylarında Rus basınında Suriye Tartus deniz üssünün kapanması durumunda Rum Kesimi’nde bir deniz üssü kurulabileceği iddiaları da yer almaktadır. * Rum Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Bakanlar Kurulu, Kıbrıs ve Rusya arasındaki ticari ve turizm ilişkilerinin güçlenmesi amacıyla üç yeni konsolosluk açmaya karar verdiği, Kıbrıs Cumhuriyeti Krasnondar, Ekaterinimburg ve Samara kentlerinde konsolosluk açacağı belirtilmişti. *  Güney Kıbrıs'ın Rus mafyasının para aklamak için kullandığı en önemli yerlerden birisi olduğu da söyleniyor. Uzmanlara göre, Rusya bu yüzden de Güney Kıbrıs'ın batmasını, iflasını istememektedir. Böylece bu imkanı kullanması mümkün olabilecektir. * Bugün Rum Kesimi'nde en az 50 bin civarında Rusça konuşan bir kitlenin olduğu söyleniyor. Bunun önemli bir bölümünün Doğu Karadeniz'den 1990-2000'li yıllara göç eden Pontus Rumları olduğu biliniyor. Bunlar Rusya'ya yakınlık duyan bir kesimi oluşturuyor. *  Wikileaks belgelerine göre, Hristofyas NATO'ya yüklenmekten, karşı durmaktan zevk alıyor; G.Kıbrıs Dışişleri Bakanı Erato Kozakou-Marcoullis'e göre, Rumlar Moskova ile Sovyet döneminden itibaren Ortodoks inancı ve bağlantısızlık doktrini gereği stratejik ortaklık ilişkisine sahip bulunuyorlar. * Akdeniz enerji kaynakları, Ruslar'ın sıcak sulara inme sevdası dışındaki en büyük sebeplerden birisini oluşturmaktadır. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'nun 2010'da yayımladığı bir rapora göre, Levant havzası'nda, 120 trilyon footküp (1 footküp, 0.028 metreküpe eşit) doğalgaz rezervi bulunuyor. Güney Kıbrıs hükümeti ise sondaj çalışmaları için ABD, İsrail ve Rus şirketler ile çalışıyor. Son olarak 29 şirketin katıldığı 2'nci tur ihalesini ise Rus Novatec Overseas Exploration and Productıon ve Rus Gazprom kazanmış durumdadır. *  Rusya'nın Rumları BM Güvenlik Konseyi'nde her fırsatta desteklemesi de bu stratejik ilişkinin gelecekte Kıbrıs sularında bulunan doğalgaz rezervleri yoluyla daha da güçleneceğini söylemek gerekir. Rum Simerini gazetesinin "Bize Gaz Verin ve Troyka'yı Geri Gönderin" başlıklı haberine göre, Rus siyasetçi Mihail Emelianov Güney Kıbrıs'ın sözde "Münhasır Ekonomik Bölgesi" (MEB) içerisinde, hidrokarbon yatakları bulunan parsellerden birini, kredi karşılığında Rusya'ya vermesini talep etmiş durumdadır. Rusya'nın Güney Kıbrıs'a 5-10 milyar dolarlık kredi vermesi ile Güney Kıbrıs'ın AB Destek Mekanizması'ndan alacağı krediye ihtiyacı kalmayacağını söyleyen Emelianov, bunun karşılığında Güney Kıbrıs'tan da Rusya lehinde özellikle doğalgaz ve enerji alanında, olumlu bir politika izlemesini beklediklerini Rus şirketlerinin Güney Kıbrıs'ın sözde "MEB"inde faaliyet göstermeleri halinde, bunun her iki ülkenin de menfaatine olacağını belirtmektedir. Konuyla ilgili olarak Fileleftheros gazetesi ise, Güney Kıbrıs ile Rusya arasında MEB’de bulunan iki parseli kapsayan doğalgaz çıkarma anlaşması hakkında “Anlaşmaya varılmış gibi görünüyor” ifadesi kullanarak, “Admiral Kuznetsov” isimli Rus uçak gemisinin bu anlaşma nedeniyle gelecek ay Akdeniz’e ineceği belirtiliyor. * Rus enerji devi Gazprom’un, adanın güneyinde Rum Yönetimi tarafından “münhasır ekonomik bölge” ilan edilen parsellerde hidrokarbon araştırmalarına yakın ilgi gösterdiği ve doğalgaz yatakları bulunması için MEB’de jeolojik araştırmalar yapmaya her zaman hazır olduğu da diğer gelişmeler arasında yer alıyor. Öyle anlaşılıyorki; Lefkoşa, büyük bir ihtimalle AB’nin kendisini kurtarması yerine, Rusya’nın bu teklifini kabul edecektir. Bu gerçekleşir ise Moskova’nın ekonomik yardımı, Güney Kıbrıs’a bütçesinin bağımsızlığını koruma imkanı tanıyacak ve jeopolitik açıdan en üst düzeyde işlev gösterebileceği bir stratejik esneklik kazandıracaktır. Rusya Akdeniz'de kendisine aracı rol oluştururken, Güney Kıbrıs ise batmaktan kurtulacaktır. Nihayetinde bugün itibariyle (27 Ekim) Rusya Dışişleri Bakan Vekili Vladimir Cizov, Moskova’nın Güney Kıbrıs’la enerji alanında işbirliği yapmaya ilgisini yinelerken, Rum bağımsız başkan adayı Yorgos Lillikas, sözde Rum “doğalgazı” ve Güney Kıbrıs’ın üretici ülke olma emellerinin bu konuda Rusya’nın rakibi olarak algılanmaması gerektiğini söylemesi, konuyla ilgili tarafların birbirlerine dengeli hareket ettiklerini, karşılıklı çıkarlara dayanan işbirliğini geliştirmedeki kararlılığı da göstermektedir. Bir diğer cephe: İngiltere'nin Kıbrıs'ı Kontrol Altında Tutma İsteği ve İngiltere-ABD İşbirliği Türkiye ve Suriye arasında bulunan Kıbrıs'ın, jeopolitik olarak hassas bir bölgede bulunması, bir taraftan AB ülkeleri, özellikle İngiltere'nin bölgeyi kontol altında tutma isteği, diğer tarafta Rusya'nın Suriye’de çok farklı hedeflerin peşinde oluşu Kıbrıs'a ilgiyi artırmaktadır. Bu farklı devletlerin ilgisini yorumlayan Financial Times’a göre “Britanya’nın yöneticileri, Moskova’nın  Kıbrıs'a  kuşatmasını kesmek için, Kıbrıs’a yönelik avro bölgesi yardımının yanı sıra tek taraflı bir krediyi kabul ettiler. Rum hükümeti, bir kaç sene içinde başlayabilecek gaz üretimine kadar bulacağı kredilerle zaman kazanmayı ummakta. Bununla birlikte anlaşmazlık olan deniz sahasında Türkiye, denizin bazı yerlerinde kuyu açılmasına itiraz ettiğini de göz önünde bulundurmak gerekiyor. Son aylarda ortaya çıkan Kıbrıs krizinin açık bir biçimde jeoekonomik ve jeopolitik sonuçları olacağı anlaşılmaktadır. ABD'nin, Kıbrıs’ın yanı sıra Körfez’de askeri birlik oluşturmak için Atlantik ve Hint Okyanusunda bulunan İngiliz topraklarından da yararlanmayı talep ettiği öne sürülüyor. ABD Ordusu'nun İran'a muhtemel saldırı senaryoları kapsamında, Kıbrıs'taki İngiliz üslerini kullanmak istediği de öne sürülen diğer bir arguman. Guardian gazetesinin haberine göre; İngiltere bu kapsamda Amerika ile askeri planlar yapmaya başlamış durumda. İngiltere Başbakanlığı, Amerika’nın, bazıları Ortadoğu’daki görevler için olmak üzere, İngiltere üslerini kullanması ihtimalinin gündemde olduğunu doğruladı. İngiltere Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre; İngiltere Amerika dahil, müttefikleri ile birlikte bir önlem planı içerisinde bulunuyor. Ancak İngiliz yetkililer, yapılan görüşmelerin Tahran’ın nükleer programına karşı önleyici bir girişim olmadığı konusunda ısrarcılar ve Başbakan David Cameron’un sözcüsü'nün “Hükümet İran’a herhangi bir askeri müdahalenin doğru olmadığını düşünüyor, fakat biz hiçbir ihtimali göz ardı etmiyoruz.” ifadesi bu durumu doğrular mahiyettedir.

Suriye’de rejimin zoraki ayakta kalma çabaları sürse de ülkenin büyük kısmının kontrolü hükümetin elinden çıkmış durumda.

Geçtiğimiz günlerde “Enerji Bakanlığı'nın II. Abdülhamid’in 100 yıl önce yaptırdığı petrol haritasının peşine düştüğü ve yapılan incelemede bugün bilinen sahaların çoğunun bir asır önce tespit edildiğinin anlaşıldığı” şeklinde haber basında yer almıştı.

“Türkiye, yüksek teknoloji geliştiren sanayi kuruluşlarının Ar-Ge projelerinin desteklendiği ve 42 ülkenin üye olduğu uluslararası işbirliği platformu EUREKA’nın 2012–2013 dönem başkanlığını üstlendi”